Written by 01:42 Güncel-Gündem, HAVACILIK

5 Motorlu Yolcu Uçağı Olur mu?

Ülkemizdeki havayollarının filolarını göz önüne aldığımızda, tamamına yakını 2 motorlu olan ticari yolcu uçakları ile seyahat ediyoruz. Türkiye’de hava taşımacılığı yapan Türk Hava Yolları (THY), Anadolu Jet, Sun Express, Onur, Pegasus, Atlas Global, Corendon, Freebird ve Tailwind şirketlerinin filolarında yer alan uçaklar Airbus A320 ve A330 ailesi, Boeing’in 737 ve 777 ailesi uçaklarından oluşuyor.

Türk Hava Yolları’nın yakın gelecekte filodan tamamen çıkarmayı planladığı son 4 tane Airbus A340’ı haricinde Türkiye’de 4 motorlu bir uçağa binme şansınız yok. Airbus’ın dünyanın en büyük yolcu uçağı olan jumbo jeti A380, havalimanlarımızın fiziki şartlarının yetersizliğinden ötürü ülkemizde kullanılamıyor. Boeing’in 4 motorlu uçağı 747’leri ise uzun rotalardaki verimsizliği sebebiyle havayolu şirketleri emekliye ayırmaya çoktan başladı.

Havacılık tarihimizin pek de uzak olmayan geçmişine bir yolculuk yaparsak 3 motorlu ticari yolcu uçaklarına rastlamamız mümkün. Bugün artık kullanılmayan McDonnell Douglas DC-10 ve Boeing 727’ler 3 motoru olan ticari yolcu uçaklarının en bilindik örnekleriydi. Kanatlardaki birer motor ile beraber gövdenin üzerinde dikey kuyruğun hemen önündeki üçüncü motor ile dönemlerinin tasarım harikasıydılar.

2,3 ve 4 motorlu uçaklara dair bu kısa bilgilendirmenin ardından; ana konumuza gelelin. Avustralyalı Qantas Havayolları’nın pek çok kişiyi şaşkınlığa uğratan 5 motorlu uçağı. Qantas, QF63 uçuş kodlu Sidney-Johannesburg seferini 5 motorlu bir uçakla gerçekleştirerek ilginç bir işe imza attı. Boeing 747 jumbo jetteki mevcut 4 adet Rolls Royce motora ilave olarak 5’inci bir Rolls Royce motor taktıran şirket; bu 5’inci motoru herhangi bir motor arızasında devreye sokulmak üzere yedekte tutuyor. Havayolu şirketi bu uygulamayı daha önce aynı hatta bir uçağın bir motorunun arızalanması nedeniyle aldı. Meydana gelen motor arızasını gidermek, yedek motorun ulaştırılması konusunda yaşanan lojistik problemler yüzünden haftalar sürdü. Bu sürede de şirketin seferlerinde bazı aksamalar yaşandı. Havayolu da çareyi uçağa yedek bir motor eklenmesi kararında buldu.

Uçağın tasarımı esnasında kanadın altında bırakılan uygun noktalar sayesinde, Boeing 747’lere uçağın dengesini bozmadan sol kanadın altına 5’inci bir motor takmak mümkün. Qantas pek de yaygın olmayan bu uygulamayı 747’lerde en son 2011 yılında kullanmıştı. Boeing, geçmişte 707 uçaklarının tasarımında da motorların güvenliği konusunu riske atmamak için ekstra motor ekleme ekleyebilme opsiyonunu sağlamıştı. Qantas, filosunda 707 bulunduğu dönemde de ekstra motor konusunu hayata geçiren öncü şirket olmuştu.

747’lere 5. motorun eklenmesi yaklaşık yarım günlük bir çalışmanın ürünü. Fakat uçağın orijinal tasarımında olmayan ve sonradan eklenen bu motor uçak için ciddi değişimleri de beraberinde getiriyor. Öncelikle uçak için ciddi bir denge problemi yaratması olası. Pilotlar bu uçakta uçmak için ekstra bazı eğitimler aldı. Motorun 10 ton civarında uçakta ağırlaşmaya neden olması, uçağın maksimum kalkış ağırlığının sabit olması sebebiyle alacağı yük, yolcu ve yakıt miktarını da doğrudan etkiliyor. Bu durum ise Sidney’den Johannesburg’a olan uçuşlarda arada bir şehre inerek yakıt ikmali yapılmasını gerektiriyor. Avustralya’nın batısındaki Perth şehrinde yakıt ikmali yapıldıktan sonra Johannesburg yolculuğu devam ediyor. Ayrıca uçak bu yeni konfigürasyonunda havada daha fazla sürtünmeye yani geri sürükleme kuvvetine (drag) maruz kaldığı için normal hızının da altında bir hızla seyredebiliyor. Qantas’ın filosundaki sadece 4 uçak, ekstra motor eklenmek için uygun.

(Visited 745 times, 1 visits today)
Close
error: © Copyright Boarding Info