Mart 2025’te yaşanan ve Londra-Heathrow Havalimanı’nı neredeyse tamamen elektriksiz bırakarak 270.000’den fazla yolcunun büyük mağduriyet yaşamasına neden olan trafo merkezi yangınıyla ilgili nihai rapor yayımlandı. Ulusal Enerji Sistem Operatörü (NESO) tarafından hazırlanan rapor, olayın temel nedeninin ilk olarak 2018 yılında tespit edilen ancak gerekli müdahale yapılmayan bir teknik sorun olduğunu ortaya koydu.
Nemli İzolasyon Elemanı Felakete Yol Açtı
NESO’nun açıklamasına göre, Heathrow’un enerji ihtiyacını büyük ölçüde karşılayan North Hyde trafo merkezinde, bir transformatörün yüksek gerilim geçiş noktalarından birinde meydana gelen felaket niteliğindeki arıza yangına yol açtı. Bu arızanın, izolasyon elemanına (bushing) nem sızması sonucu oluşan elektriksel bir hatadan kaynaklandığı bildirildi.
2018 yılının Temmuz ayında alınan yağ örneklerinde yüksek nem seviyesi tespit edilmiş olmasına rağmen, bu duruma uygun bir müdahale yapılmadığı raporda net olarak ifade edildi.
Yangının Etkileri: Günler Süren Aksamalar
Yangın, 20 Mart 2025 gecesi meydana geldi ve acil durum çağrısı üzerine yaklaşık 10 itfaiye aracı ve 70 itfaiyeci olay yerine sevk edildi. Havalimanı, iç enerji ağının yeniden yapılandırılması ve güvenlik kontrollerinin yapılabilmesi amacıyla 21 Mart boyunca büyük oranda kapalı kaldı.
NESO CEO’su Fintan Slye, bu olayın enerji sistemindeki dirençlilik üzerine daha fazla düşünülmesi gerektiğini ve kurumlar arası iş birliğinin artırılması gerektiğini belirtti.
Heathrow yetkilileri, yeniden yapılandırma sürecinin yaklaşık 10-12 saat sürdüğünü ifade etti.
Kritik Altyapı Farkındalığı Eksik
NESO, enerji ağ operatörlerinin, hizmet verdikleri altyapının Kritik Ulusal Altyapı (CNI) olup olmadığını genellikle bilmediğini ve bu durumun büyük risk oluşturduğunu belirtti.
Heathrow’dan Sert Tepki: “Bu Felaket Önlenebilirdi”
2 Temmuz 2025’te NESO raporuna yanıt veren Heathrow, bulguları memnuniyetle karşıladığını ancak yaşanan olayın “eski düzenlemeler, yetersiz güvenlik önlemleri ve altyapı bakımındaki ihmallerin” birleşimi sonucu ortaya çıktığını vurguladı.
Havalimanı yönetimi, bu tür kesintilerin ciddi operasyonel etkilere yol açabileceğini daha önceden tespit etmişti; ancak üç enerji kaynağından birinin tamamen kaybedilmesini düşük ihtimalli bir senaryo olarak değerlendirmişti. NESO ise bu yaklaşımı yetersiz buldu ve Heathrow’a enerji altyapısını çeşitlendirme çağrısında bulundu.
Ofgem Soruşturma Başlattı
Birleşik Krallık Enerji Piyasası Düzenleyicisi Ofgem, olayla ilgili olarak Ulusal Elektrik İletim Şirketi’ne (NGET) resmi bir yaptırım soruşturması başlattığını duyurdu. Ofgem, NGET’nin North Hyde’daki altyapıyı ilgili yasalara ve lisans koşullarına uygun şekilde geliştirip geliştirmediğini inceleyecek.
Ayrıca, Sivil Havacılık Otoritesi (CAA) ile birlikte ulaşım sistemlerinin genel dayanıklılığına dair derslerin çıkarılması için görüşmeler yapılacağı belirtildi.
Yangın Öncesi Uyarılar Dikkate Alınmadı
NESO’nun raporuna göre:
-
North Hyde tesisindeki yangın bastırma sistemleri yıllardır devre dışıydı.
-
2022 ve 2024’te yapılan incelemeler bu sistemlerin çalışmadığını ortaya koydu.
-
2024’te hazırlanan yangın risk raporunda, üç büyük transformatörden herhangi birinde çıkacak yangının bastırılamayacağı ifade edilmişti.
-
Su sis sistemi pompalarının acilen bakım görmesi gerektiği belirtilmiş, ancak bu işlem Mart 2025’teki olay anına kadar yapılmamıştı.
Heathrow ve Ulusal Şebeke’den Eylem Planları
Heathrow’un kendi iç soruşturmasını yöneten eski bakan Ruth Kelly, olay sırasında Havalimanı CEO’su Thomas Woldbye’a ulaşılamadığını; çünkü telefonunun sessizde olduğunu belirtti. Kelly’nin raporu 28 öneri sundu ve Heathrow, bu önerilerin tamamını hayata geçirmeye başladığını açıkladı.
Ulusal Şebeke de yangın sonrası yağ örnekleme süreçlerini baştan sona gözden geçirdiklerini ve NESO’nun tavsiyelerini uygulamaya koyduklarını duyurdu.
