Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Genel Direktörü Willie Walsh, Avrupa Birliği’nin Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) zorunluluğunun uygulanma şeklini eleştirdi.
21-22 Ekim 2025 tarihlerinde Hong Kong’da düzenlenen 3. IATA Dünya Sürdürülebilirlik Sempozyumunda konuşan Walsh, havayolu endüstrisinin karbon emisyonlarını azaltma taahhüdünü sürdürdüğünü ancak mevcut düzenlemenin “amacına uygun tasarlanmadığını” ifade etti.
💰 “Zorunluluk üretimi değil, fiyatları artırdı”
Walsh, AB’nin zorunlu SAF kullanım oranlarını kademeli olarak artıran yaklaşımının, yakıt üretimini teşvik etmek yerine fiyatları yükselttiğini söyledi.
“Regülasyonun amacı üretimi artırmaktı, ancak şu anda sadece havayollarının maliyetlerini artırıyor,” diyen Walsh, üretim kapasitesinin hâlâ “beklentilerin çok altında” olduğunu belirtti.
IATA’nın Sürdürülebilirlik Başkan Yardımcısı ve Başekonomisti Marie Owens Thomsen ile birlikte sahneye çıkan Walsh, sektörün net sıfır karbon hedefine ulaşmak için yıllık maliyetinin 174 milyar dolar olduğunu paylaştı. Bu, yolcu başına yıllık ortalama 35 dolarlık ek maliyet anlamına geliyor — havayolu sektörünün ortalama yolcu başına sadece 7 dolar kâr ettiği düşünüldüğünde, beş kat fazla bir yük.
🪶 “Havuç mu, sopa mı?”: ABD modeli övgü aldı
Walsh, mevcut sistemin sonuç vermemesi durumunda yeniden tasarlanması gerektiğini belirtti:
“Eğer getirilen vergiler ve zorunluluklar SAF üretimini gerçekten artırmıyorsa, amaçlarına hizmet etmiyorlar demektir. Yeni bir tasarım şart.”
IATA Başkanı, ABD’nin teşvik odaklı yaklaşımının (carrot) Avrupa’daki zorlayıcı yaklaşımına (stick) göre daha etkili olduğunu söyledi.
⛽ Yakıt tedarikçilerine “fahiş fiyat” eleştirisi
Walsh, SAF zorunluluğunun maliyet yükünün neredeyse tamamen havayollarına yüklendiğini, yakıt tedarikçilerinin ise fiyatlara “uyum ek ücreti (compliance surcharge)” adı altında fazla zam yaptığını açıkladı.
IATA’nın bu konuda Brüksel’de AB düzenleyicileriyle görüştüğünü belirten Walsh, “Bu fark makul değil; tedarikçiler zorunluluğu fırsata çevirmemeli,” dedi.
📉 “Havacılık düşük kâr marjlı bir sektör”
Owens Thomsen ise, ticari havacılığın tarihsel olarak düşük kâr marjına sahip olduğunu, sektör genelinde ortalama %5’in üzerine hiç çıkmadığını hatırlattı. Buna karşın petrol ve gaz endüstrisinin yüksek kârlılığına dikkat çekti.
🌏 “Avrupa her zaman doğru yapmıyor” – Asya’ya uyarı
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Walsh, bazı ülkelerin Avrupa modelini kopyalama eğilimine de değindi. Özellikle Singapur’un SAF planına dikkat çeken Walsh, bu yaklaşımın da AB’nin yaşadığı sorunları tekrarlama riski taşıdığını belirterek şu uyarıda bulundu:
“Dikkatli olun. Avrupa her zaman doğruyu yapmıyor.”
