Küba, ABD’nin ada ülkesinin enerji tedariki üzerindeki baskısını artırmasının ardından ortaya çıkan yakıt krizi nedeniyle uluslararası havayollarına jet yakıtı satışını durdurdu. Bu kararın, ticari hava ulaşımını sekteye uğratması ve ülkenin halihazırdaki ekonomik krizini daha da derinleştirmesi bekleniyor.
Kübalı yetkililer, ülkenin 9 Şubat 2026 itibarıyla havacılık yakıtı stoklarını tamamen tükettiğini açıkladı. Bu gelişme üzerine yabancı havayollarına üç seçenek sunuldu:
- Uçuşlarını gidiş-dönüş için yeterli yakıtla gerçekleştirmek
- Alternatif havalimanlarında yakıt ikmali yapmak
- Seferleri iptal etmek
Yetkililer, yakıt tedarikinin ne zaman normale döneceğine dair herhangi bir takvim paylaşmadı. Yakıt sıkıntısının ülkenin tüm uluslararası havalimanlarını etkilediği belirtildi.
Küba’da ABD baskısı artıyor
Karar, Trump yönetiminin Havana üzerindeki baskıyı artırdığı bir döneme denk geldi. Washington, Küba’ya petrol sağlayan ülkelere gümrük tarifeleri uygulama tehdidinde bulundu.
Beyaz Saray kısa süre önce Küba hükümetini “olağanüstü ve sıra dışı bir tehdit” olarak tanımlayarak ulusal acil durum statüsünü yeniledi. Bu adım, ABD’nin Küba’ya yönelik ekonomik yaptırımlarını genişletmesine olanak tanıyor.
Turizm ve ekonomi ağır darbe aldı
Küba hükümeti, enerji krizine karşı kapsamlı tasarruf ve kısıtlama önlemleri açıkladı. Bunlar arasında:
- Benzin ve dizel satışlarında sınırlamalar
- Devlet şirketlerinde azaltılmış çalışma haftası
- Okul günlerinin kısaltılması
- Bazı turistik noktaların geçici olarak kapatılması
Ülkenin en önemli döviz kaynaklarından biri olan turizm sektörü, ziyaretçi sayısının resmi hedeflerin oldukça altında kalması nedeniyle ciddi bir gerileme yaşıyor.
Rusya: “Durum gerçekten kritik”
Küba’nın en yakın müttefiklerinden Rusya, mevcut tabloyu “gerçekten kritik” olarak nitelendirdi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, ABD’nin baskısının Havana için ciddi zorluklar yarattığını belirterek Moskova’nın Kübalı yetkililerle yakın temas halinde olduğunu açıkladı.
Havayolları için operasyonel zorluk
Jet yakıtı satışının durdurulması, Küba’ya uçuş yapan havayolları için anında operasyonel sonuçlar doğurdu.
Özellikle kısa mesafeli bölgesel hatlarda, uçaklar normal şartlarda fazla yakıt taşımaz. Bu nedenle havayolları:
- Ek yakıt yüklemek zorunda kalacak
- Ara yakıt durakları planlayacak
- Sefer sıklıklarını azaltacak
- Bazı hatları tamamen askıya alabilecek
Yakıt krizinin devam etmesi halinde, havayollarının daha uzun vadeli ağ planlaması kararları alması gerekebilir.
Meksika sevkiyatları durdurdu
Daha önce Küba’ya petrol ve rafine ürün tedarik eden Meksika da, Washington’dan gelen baskılar sonrası sevkiyatları askıya aldı.
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, hükümetinin insani yardım göndermeyi planladığını ve enerji sevkiyatını yeniden başlatmak için diplomatik seçenekleri değerlendirdiğini söyledi. Ancak bu konuda net bir takvim açıklanmadı.
Küba havayolları nasıl etkilenecek?
Uluslararası hatlarda uçan Kübalı havayolları, yakıtı yabancı havalimanlarında alarak veya ilave yakıt durakları ekleyerek operasyonlarını sürdürebilecek. Ancak ülke içinde jet yakıtının bulunmaması, operasyonları karmaşıklaştıracak ve maliyetleri artıracak.
Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodríguez Parrilla, ABD’yi ekonomik zorlamayla ülkeyi izole etmeye çalışmakla suçladı.
Yapısal sorunlar krizi derinleştiriyor
Yıllardır süren yetersiz yatırım, eskiyen altyapı ve küresel enerji piyasalarına sınırlı erişim, Küba’yı tedarik şoklarına karşı kırılgan hale getirdi. Ülkenin düşük rafineri kapasitesi ve sınırlı tedarikçi ağı, kısa süreli kesintilerin bile hızla ulaştırma, turizm ve temel hizmetler üzerinde zincirleme etki yaratmasına neden oluyor.
Havayolları gelişmeleri yakından izlediklerini belirtse de, yakıt tedarikine dair net bir takvim olmaması, sektörde belirsizliği artırıyor.
