Amerika Birleşik Devletleri’nin Çinli havayolu şirketlerinin Rus hava sahasını kullanmasını yasaklama planı, Çin’in önde gelen havayollarından sert itirazlarla karşılaştı. ABD Ulaştırma Bakanlığı’na (DOT) başvuruda bulunan altı Çinli havayolu şirketi, bu yasağın hem maliyetleri artıracağını hem de yolcuların seyahat planlarını ciddi şekilde etkileyeceğini belirtti.
ABD, bu yasağı Çinli şirketlerin Rus hava sahasını kullanarak Amerikalı rakiplerine karşı avantaj sağlamasını engellemek amacıyla gündeme getirdi. ABD’li havayolları, Rusya’nın hava sahasını 2022 yılında kapatmasından bu yana Asya’ya daha uzun rotalardan uçmak zorunda kalıyor. Buna karşın Çinli havayolları daha kısa rotalarla hem zaman hem maliyet avantajı sağlıyor.
Havayolu Şirketlerinden Tepkiler
- Air China, yasağın en az 4.400 yolcuyu etkileyeceğini ve yolcu haklarının zarar göreceğini ifade etti.
- China Eastern Airlines, en yoğun hatlarında uçuş süresinin 2-3 saat uzayacağını bildirdi.
- China Southern, tatil döneminde yaklaşık 3.000 yolcunun seyahat planlarının bozulacağını öngörüyor.
- Xiamen Airlines, artan uçuş mesafelerinin karbon emisyonlarını da artıracağını belirterek çevresel endişelere dikkat çekti.
Çin Dışişleri Bakanlığı’ndan Sert Açıklama
Çin hükümeti de bu girişime tepkisiz kalmadı. Çin Dışişleri Bakanı Guo Jiakun, South China Morning Post’a yaptığı açıklamada, “ABD, kendi politikalarının Amerikan şirketlerini nasıl etkilediğini sorgulamalı. Diğer ülkeleri haksız yere bastırmak ve küresel tüketicilere bedel ödetmek yerine bunu düşünmeli.” dedi.
Uçuşlar ve Etkilenecek Rotalar
Çinli havayolları, ABD’ye haftalık toplam 81 uçuş gerçekleştiriyor. Bu uçuşların çoğu Los Angeles, New York JFK ve San Francisco hatlarında yoğunlaşıyor. Havacılık veri şirketi Cirium’a göre, bu yasak ayda 200.000’den fazla koltuğu etkileyebilir. Özellikle Şükran Günü, Noel ve 2026 Çin Yeni Yılı gibi yoğun dönemlerde büyük aksamalara yol açabilir.
📊 Çinli Havayollarının ABD Uçuşları
| Havayolu | Kalkış | Varış | Haftalık Uçuş Sayısı |
|---|---|---|---|
| Air China | Pekin, Shenzhen | Los Angeles, New York JFK, San Francisco | 24 |
| China Eastern Airlines | Şangay | Chicago, Honolulu, Los Angeles, New York JFK, San Francisco | 37 |
| China Southern Airlines | Guangzhou | Los Angeles, New York JFK | 6 |
| Hainan Airlines | Pekin | Boston, Seattle | 6 |
| Sichuan Airlines | Chengdu, Hangzhou | Los Angeles | 3 |
| Xiamen Airlines | Xiamen, Fuzhou | Los Angeles, New York JFK | 5 |
ABD’li havayolları ise Rus hava sahasını kullanamadıkları için Çin’e daha az sayıda ve daha uzun rotalardan uçuş gerçekleştiriyor. United Airlines, Delta ve American Airlines Çin’e sınırlı sayıda destinasyondan uçuş düzenliyor.
ABD’li Havayollarından Genişletme Çağrısı
ABD’li havayolları ise yasağa destek veriyor. Delta, yasağı “rekabet koşullarını dengelemek açısından olumlu” olarak değerlendirirken, United Airlines yasağın Cathay Pacific gibi Hong Kong merkezli şirketleri de kapsayacak şekilde genişletilmesini öneriyor.
Öte yandan, bu tartışmalar Avrupa’da da yankı buldu. Lufthansa CEO’su Carsten Spohr, Avrupa’ya inen tüm havayollarının da Rus hava sahasını kullanmaktan men edilmesi gerektiğini savundu. Air France-KLM, British Airways ve SAS yöneticileri de benzer görüşler paylaştı. Çinli havayollarının Avrupa’daki 70’ten fazla rotada da Rusya üzerinden uçmaları, bu şirketlere önemli bir maliyet avantajı sağlıyor.
