Havayolları, yükselen Air Passenger Duty (APD) vergisinin uçuşları ve yatırımları olumsuz etkileyeceğini söylüyor.
İngiltere’nin önde gelen düşük maliyetli havayolları Ryanair ve Wizz Air, hükümetin artan vergiler ve havalimanı ücretleri politikalarının havacılık sektörünün büyümesini tehlikeye attığı konusunda uyardı.
Financial Times’ın haberine göre, iki havayolu da geçen yılki bütçe açıklamalarının ardından maliyetlerin sürdürülemez seviyelere geldiğini belirterek, operasyonlarını daha uygun maliyetli pazarlara kaydırabileceklerini duyurdu.
Bilet Vergileri Artıyor
İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, 2024 Sonbahar Bütçesi kapsamında uçuş vergilerinde (Air Passenger Duty – APD) artışa gideceğini açıklamıştı. Nisan 2026 itibarıyla yolcular, ekonomik sınıfta yaklaşık 2 sterlin, özel jetlerde ise %50’ye varan vergi artışıyla karşılaşacak.
Hükümet bu artışı “enflasyona karşı zorunlu bir düzenleme” olarak savunurken, havayolları bunun rekabet gücünü azaltacağını ve özellikle bölgesel havalimanlarını olumsuz etkileyeceğini belirtiyor.
Ryanair ve Wizz Air’den Sert Tepki
Ryanair CEO’su Michael O’Leary, “Eğer iç hatlarda APD vergisi bir kez daha artırılırsa kapasite kesintisi kaçınılmaz olur. Bu hatlar zaten kâr marjı düşük, bazıları ancak başa baş seviyede.” dedi.
Benzer şekilde Wizz Air Operasyon Direktörü Michael Delehant, İngiltere pazarının “büyüme açısından tıkanma noktasına geldiğini” söyleyerek, maliyetlerin bu şekilde artmaya devam etmesi durumunda şirketin uçaklarını başka ülkelere kaydırabileceğini belirtti.
Wizz Air, geçmişte Viyana operasyonlarını Slovakya’nın Bratislava Havalimanı’na taşımıştı. Delehant, “Maliyetler sürdürülemez hale geldiğinde, uçaklarınızı başka pazarlara kaydırmak zorundasınız.” ifadelerini kullandı.
Yeni Vergiler, Daha Az Uçuş
Birleşik Krallık’ta Nisan 2025 itibarıyla geçerli olacak uçuş vergisi (Air Passenger Duty – APD) oranları, uçuş mesafesine ve yolculuk sınıfına göre aşağıdaki şekilde güncellendi:
| Uçuş Mesafesi (Londra’dan) | İndirimli Tarife (Ekonomi sınıfı) | Standart Tarife (Diğer sınıflar) | Yüksek Tarife (Özel jetler) |
|---|---|---|---|
| Yurt içi uçuşlar (Domestic Band) | $10.52 (£8) | $21.05 (£16) | $186.80 (£142) |
| Band A (0 – 2.000 mil) | $19.73 (£15) | $42.10 (£32) | $186.80 (£142) |
| Band B (2.001 – 5.500 mil) | $134.18 (£102) | $320.98 (£244) | $1,443.10 (£1,097) |
| Band C (5.500 mil üzeri) | $139.44 (£106) | $332.82 (£253) | $1,500 (£1,141) |
Bu tabloya göre:
-
Kısa mesafeli uçuşlarda (Band A) ekonomi sınıfı yolcular £15 vergi ödeyecek.
-
Orta mesafeli uçuşlarda (Band B) vergi £102’ye kadar çıkacak.
-
Uzun mesafeli rotalarda (Band C) ise ekonomi sınıfı yolcular £106 vergi ödeyecek.
-
Özel jetler için vergi oranı 2025 itibarıyla £1.141’e kadar yükselecek.
Bu artışlar, İngiltere hükümetinin enflasyon uyarlaması kapsamında getirdiği düzenlemenin bir parçası olarak uygulanacak. Havayolu şirketleri ise bu oranların “sürdürülemez maliyet baskısı” yarattığını belirtiyor.
Havalimanları da Endişeli
Yalnızca havayolları değil, havalimanları da artan mali yüklerden şikayetçi. Londra Gatwick Havalimanı, artan işyeri vergilerinin ikinci pist yatırımını zorlaştırabileceğini açıkladı.
AirportsUK verilerine göre, ülkede her uçak ortalama 400 kişiye istihdam sağlıyor ve yıllık 27 milyon sterlin ekonomik katkı sunuyor. Bu nedenle, artan vergi ve ücretlerin ülke ekonomisi üzerinde zincirleme etki yaratabileceği belirtiliyor.
Wizz Air yetkilileri ise Gatwick ücretlerinin “ağdaki en yüksek maliyet” olduğunu ifade etti. Delehant, “Uçağa binmeden önce bile 50-60 euro ödüyorsanız, bu model sürdürülemez hale gelir.” dedi.
Ryanair de benzer nedenlerle İspanya, Fransa ve Letonya’daki bazı hatlarını maliyet artışı yüzünden kapattı. Uzmanlara göre, vergiler ve erişim ücretleri artmaya devam ederse, İngiltere havacılığının rekabet gücü ciddi biçimde zayıflayabilir.
