Son dakika uçak değişimleri, havacılıkta alışılmadık bir durum değil. Yolcuların Boeing 737-800 yerine 737-900 ile uçması gibi örnekler sıkça görülüyor. Ancak Rusya’da yaşanan son olay, bu tür değişimlerin çok ötesine geçti. Rus havayolu şirketi IrAero, yolcu uçağı yerine kargo uçağı ile sefer gerçekleştirdi. Şaşırtıcı olay, aeroTELEGRAPH tarafından gündeme taşındı.
22 Ocak 2026 tarihinde Rusya’nın Sibirya bölgesinde ilginç bir olay yaşandı. Merkezi Sibirya’da bulunan ve hem yolcu hem de kargo taşımacılığı yapan IrAero, Irkutsk (IKT) – Mama (UIKM) hattındaki RD382 sefer sayılı uçuşu gerçekleştirecekti. Yaklaşık 535 millik (860 km) bu uçuşun, planlandığı üzere bir Antonov An-24 yolcu uçağıyla yapılması bekleniyordu.
Antonov An-24; 1959–1979 yılları arasında Sovyetler Birliği’nde üretilmiş, günümüzde hâlâ bazı Rus havayolları tarafından kullanılan, turboprop bir yolcu uçağı olarak biliniyor.
Ancak yolcular havalimanına geldiklerinde büyük bir sürprizle karşılaştı.
Yolcular Kargo Bölümünde, Katlanır Koltuklarda Uçtu
Uçuş, planlanan An-24 yerine bir Antonov An-26 kargo uçağıyla gerçekleştirildi. Yolcular, uçağın kargo bölümünde, gövde boyunca yerleştirilmiş katlanır koltuklara oturtuldu ve çevreleri kargo ile doluydu. Uçuş sırasında çekilen bir fotoğraf, sosyal medyada ve basında büyük yankı uyandırdı.
Bu durumun ilk etapta Batı yaptırımları nedeniyle yaşandığı iddia edilse de olayın tüm sorumluluğunu yaptırımlara bağlamak pek mümkün görünmüyor. Zira An-24 ve An-26 uçakları Rusya (Sovyetler Birliği) üretimi ve Airbus ya da Boeing ile doğrudan bir bağlantıları bulunmuyor.
Asıl Neden: Yedek Parça Krizi ve Operasyonel Baskı
Uzmanlara göre asıl sorun, Rus havayollarının son yıllarda yaşadığı ciddi operasyonel baskılar. Batı menşeli uçaklar (Airbus ve Boeing) için yedek parça temininde yaşanan sıkıntılar, birçok uçağın yerde kalmasına neden oldu. Bu durum, havayollarını eldeki “yerli” uçaklara daha fazla bağımlı hale getirdi ve operasyonel esnekliği neredeyse sıfırladı.
Bu çerçevede, uçuşu yapması planlanan An-24’ün teknik bir sorun yaşadığı ya da başka bir görev için kullanılması gerektiği; An-26’nın ise eldeki tek alternatif olduğu değerlendiriliyor.
Havayolu ve Devlet Kurumları Karşı Karşıya
Olayın ardından Doğu Sibirya Savcılığı inceleme başlattı. Savcılık, yolcuların “taşıma koşullarındaki değişiklikten haberdar edilmediğini” ve bunun mevzuata aykırı olduğunu açıkladı.
IrAero ise kendini şu sözlerle savundu:
“Uçuşların zamanında gerçekleştirilmesini sağlamak ve kalkış ya da varış gecikmelerini önlemek adına, havayolu farklı bir uçak tipi kullanma hakkını saklı tutar.”
Havayolu, An-26’nın teknik olarak yolcu taşımaya da uygun olduğunu öne sürerken, savcılık makamı bu görüşe katılmıyor. Katlanır koltuklarda, kargo ile birlikte yapılan bir uçuşun, yolcuların bilet satın alırken kabul ettiği taşıma koşullarıyla örtüşüp örtüşmediği ise tartışma konusu.
Sonuç: Eşi Benzeri Nadir Görülen Bir Yolcu Deneyimi
Sibirya’da planlı bir yolcu uçuşu için bilet alan yolcular, kendilerini bir anda kargo uçağının içinde, katlanır koltuklarda otururken buldu. IrAero’nun son dakika uçak değişimi, Rus havacılık sektöründe yaşanan yapısal sorunları bir kez daha gözler önüne serdi.
Havayolu şirketi, uçak değişiminin yasal hakkı olduğunu savunurken; devlet yetkilileri, özellikle yolcuların önceden bilgilendirilmemesinin kurallara aykırı olduğu görüşünde.
