Stratolaunch, Mach 5’in üzerindeki Talon-A hipersonik test araçlarını havadan fırlatmak için Boeing 777-200ER satın aldı. 2027’de tamamlanması planlanan modifikasyonun ardından 777, dev Roc ve Boeing 747 “Spirit of Mojave” ile birlikte şirketin üçüncü taşıyıcı platformu olacak. Stratolaunch, yeni uçakla hipersonik test uçuş kapasitesini yaklaşık yüzde 35 artırmayı ve dünyanın farklı bölgelerinde eş zamanlı test kampanyaları gerçekleştirmeyi hedefliyor.
ABD merkezli Stratolaunch, hızla büyüyen hipersonik uçuş test programını genişletmek amacıyla ikinci el bir Boeing 777-200ER satın aldı. Şirketin 30 Eylül 2026’da duyurduğu satın alma, 777’yi yolcu taşımacılığından oldukça farklı bir göreve hazırlayacak. Uçak, Stratolaunch’ın yeniden kullanılabilir ve tamamen otonom Talon-A araçlarını belirli bir irtifaya taşıyıp havadan bırakabilecek şekilde modifiye edilecek.
Çalışmaların 2027’de tamamlanması planlanıyor. Şirket satın alma bedelini, uçağın tescilini ve önceki operatörünü açıklamadı. Yeni uçakla Stratolaunch’ın taşıyıcı filosu üç farklı platformdan oluşacak: dünyanın kanat açıklığı bakımından en büyük faal uçağı Roc, modifiye Boeing 747-400 Spirit of Mojave ve yeni Boeing 777-200ER.
Boeing 777 hipersonik araçları taşıyacak
777’de yapılacak en önemli değişikliklerden biri Talon-A ve gelecekte farklı test araçlarının taşınmasına imkan verecek harici bağlantı noktaları olacak.
Stratolaunch, uçağa birden fazla pylon bağlantı noktası kazandırmayı planlıyor. Böylece Talon-A, taşıyıcı uçakta harici olarak taşınacak ve test bölgesine ulaşıldığında havada serbest bırakılacak. Bu noktada 777’nin görevi hipersonik hıza ulaşmak değil.
Taşıyıcı uçak Talon-A’yı uygun irtifa ve konuma götürüyor. Serbest bırakılmasının ardından Talon-A kendi roket motorunu kullanarak hızlanıyor ve Mach 5’in üzerindeki hipersonik uçuş rejimine geçiyor.
Görev tamamlandığında yeniden kullanılabilir Talon-A standart bir piste otonom olarak iniş yapabiliyor. Test aracı daha sonra incelenebiliyor, yeniden hazırlanabiliyor ve başka bir görevde tekrar kullanılabiliyor. Bu yaklaşım özellikle hipersonik ortamda denenmesi gereken aerodinamik sistemler, termal koruma teknolojileri, uçuş kontrol sistemleri, sensörler ve farklı deneysel yükler için önemli bir test altyapısı oluşturuyor.
Test kapasitesi yüzde 35 artacak
Stratolaunch açısından Boeing 777 satın alımının temel nedeni Roc’un kapasitesinin yetersiz olması değil, gerçekleştirilebilecek görev sayısını artırmak. Şirket, yeni uçağın toplam uçuş kapasitesini yaklaşık yüzde 35 artıracağını açıkladı.
777 aynı zamanda Stratolaunch’ın farklı test bölgelerine daha kolay konuşlandırılabilmesini sağlayacak. Böylece bir taşıyıcı uçak belirli bir görev için kullanılırken başka bir platform farklı bir lokasyondaki test kampanyasına destek verebilecek. Stratolaunch CEO’su Zachary Krevor, şirketin hipersonik test hizmetlerine yönelik artan talebi karşılamak için altyapısını genişlettiğini belirtiyor.
777’nin uzun menzilli çift motorlu bir ticari uçaktan dönüştürülecek olması da operasyonel açıdan dikkat çekiyor. Şirket henüz modifikasyon sonrasındaki taşıma kapasitesi veya operasyon maliyetleri konusunda ayrıntılı teknik veri açıklamadı.
Filonun dev uçağı Roc
Stratolaunch’ın en sıra dışı platformu ise Boeing 777 değil, özel olarak geliştirilen Roc. Çift gövdeli ve altı motorlu uçak yaklaşık 117 metre (385 ft) kanat açıklığına sahip. Bu değer Roc’u kanat açıklığı bakımından bugüne kadar uçmuş en büyük uçak konumuna getiriyor.
Uçak başlangıçta gövdelerinin arasındaki merkez kanadın altında roket taşıyarak bunları yüksek irtifadan uzaya fırlatmak amacıyla geliştirilmişti. Stratolaunch daha sonra ticari uzay fırlatma planlarından uzaklaşarak faaliyetlerinin merkezine hipersonik uçuş testlerini yerleştirdi. Roc da bu yeni görev için Talon-A araçlarının taşıyıcı platformuna dönüştü.
Dev uçağın kapasitesi çok büyük test araçlarının taşınmasına olanak sağlarken, her Talon-A görevi Roc’un sunduğu büyüklükte bir platform gerektirmiyor. Bu nedenle Stratolaunch daha geleneksel geniş gövdeli uçakları da filosuna dahil ediyor.
Boeing 747’nin ardından şimdi 777
Şirketin ikinci taşıyıcı platformu Spirit of Mojave adı verilen modifiye Boeing 747-400. Uçak daha önce Virgin Orbit tarafından LauncherOne roketlerini havadan fırlatmak amacıyla kullanılan Cosmic Girl adlı Boeing 747’ydi. Virgin Orbit’in faaliyetlerini durdurmasının ardından Stratolaunch uçağı satın alarak kendi hipersonik test programına uyarladı. 747’nin önemli avantajlarından biri, Roc’a kıyasla dünyanın farklı havalimanlarına çok daha kolay konuşlandırılabilmesi.
Yeni Boeing 777’nin de benzer bir operasyonel esneklik sağlaması bekleniyor. Böylece Stratolaunch, olağanüstü taşıma kapasitesi gereken görevlerde Roc’u kullanırken diğer testlerde 747 ve 777 platformlarından yararlanabilecek. Üç farklı taşıyıcı uçağın bulunması, aynı dönemde birden fazla test kampanyasının yürütülmesini de mümkün hale getirecek.
Talon-A Mach 5’i aşarak piste geri dönebiliyor
Stratolaunch’ın taşıyıcı uçak filosunu genişletmesinin arkasında Talon-A programında son iki yılda kaydedilen ilerleme bulunuyor. Talon-A, mürettebatsız ve tamamen otonom çalışan yeniden kullanılabilir bir hipersonik test platformu olarak geliştirildi. Programın önemli dönüm noktalarından biri Talon-A2 ile gerçekleştirildi. Araç Aralık 2024’te ilk yeniden kullanılabilir hipersonik uçuşunu tamamladı. Aynı Talon-A2, Mart 2025’te ikinci kez uçuruldu.
Stratolaunch’ın açıkladığı verilere göre araç her iki görevde de Mach 5’in üzerine çıktı ve uçuşlarını pist üzerine otonom inişle tamamladı. İkinci uçuş özellikle önemliydi. Aynı hipersonik aracın yeniden hazırlanıp tekrar Mach 5’in üzerinde uçurulabilmesi, Stratolaunch’ın tekrar kullanılabilir test sistemi konseptinin pratikte çalıştığını gösterdi. Şirket Temmuz 2026’da Talon-A ailesinin 10’dan fazla başarılı hipersonik uçuşu tamamladığını açıkladı. Aynı aracın birden fazla görevde kullanıldığı uçuşlar da gerçekleştirildi. Hedef, hipersonik testleri nadiren gerçekleştirilebilen son derece pahalı deneylerden çıkarıp daha düzenli tekrarlanabilen uçuşlara dönüştürmek.
ABD’nin MACH-TB programında kullanılıyor
Talon-A yalnızca Stratolaunch’ın kendi teknoloji gösterim programı değil. Platform ABD’nin hipersonik sistem geliştirme çalışmalarında da kullanılıyor. Şirket, Multi-Service Advanced Capability Hypersonics Test Bed (MACH-TB) programında görev yapıyor. Programın amacı yeni hipersonik teknolojilerin gerçek uçuş koşullarında daha sık denenebilmesini sağlayacak bir test altyapısı oluşturmak.
Stratolaunch, Şubat 2026’da MACH-TB 2.0 kapsamında havadan fırlatılan test araçlarıyla birden fazla uçuş gerçekleştirmek üzere 90,8 milyon dolarlık sözleşme aldığını duyurdu. Talon-A’nın yeniden kullanılabilir olması bu noktada önem kazanıyor. Geleneksel hipersonik testlerin önemli bölümünde araç yalnızca tek görev için kullanılırken Talon-A’nın piste dönmesi, araç üzerindeki sistemlerin uçuş sonrasında fiziksel olarak incelenmesine ve platformun yeni görevlerde tekrar kullanılmasına imkan sağlıyor. Bu sistem hipersonik silahın kendisinden ziyade farklı teknolojilerin Mach 5’in üzerindeki gerçek uçuş koşullarında denenebileceği bir uçan test laboratuvarı işlevi görüyor.
777 ile hedef daha sık hipersonik uçuş
Boeing 777’nin filoya katılması, Stratolaunch’ın Talon-A programında deneysel aşamadan daha yüksek uçuş temposuna geçme stratejisinin bir parçası. Roc olağanüstü taşıma kapasitesi sunarken Spirit of Mojave daha esnek operasyonlara imkan sağlıyor. 777 ise filoya üçüncü bir uzun menzilli taşıyıcı ekleyerek hem test sayısını hem de coğrafi erişimi artıracak.
Şirketin Temmuz 2026 itibarıyla 10’dan fazla hipersonik uçuş gerçekleştirmiş olması da ihtiyacın yönünü gösteriyor. Artık mesele yalnızca Talon-A’nın Mach 5’in üzerinde uçabildiğini kanıtlamak değil; bu uçuşları daha sık, farklı bölgelerde ve birden fazla müşteri için gerçekleştirebilmek. Modifikasyon programı planlandığı gibi ilerlerse Boeing 777-200ER, 2027’den itibaren dünyanın en sıra dışı görevlerinden birini üstlenecek: yolcu taşımak için tasarlanmış geniş gövdeli bir uçaktan, yeniden kullanılabilir hipersonik araçların havadan fırlatıldığı test platformuna dönüşecek.
