Avrupalı imalatçı Airbus, 2000’li yılların başından itibaren, havacılık dünyasına birçok çığır açan model kazandırdı. Ancak A350 ailesinin 2013’teki ilk uçuşundan bu yana, yepyeni bir uçak ailesi piyasaya sürülmedi. Son dönemde ise özellikle havacılık forumlarında ve endüstri analizlerinde sıkça “Airbus A390” ismi geçmeye başladı. Peki bu iddialar ne kadar gerçek? Airbus gerçekten de yeni bir geniş gövdeli jet mi geliştiriyor?
Airbus A390 Hakkında Bildiklerimiz
Airbus’tan A390 adını taşıyan bir model için şu ana kadar resmi bir açıklama gelmiş değil. Ancak şirketin geniş gövdeli uçak segmentindeki boşlukları doldurmak için bazı fizibilite çalışmaları yürüttüğü, sektör kaynaklarınca doğrulanıyor.
A350 ve A330neo ile Mevcut Durum
-
A350-900 ve A350-1000, 300 ila 400 yolcu arası kapasite sunuyor.
-
A330neo ise 260 ila 310 yolcu taşıma kapasitesine sahip.
Bu iki model, geniş gövde segmentinin büyük kısmını zaten kapsıyor. O hâlde neden yeni bir uçak ihtiyacı doğdu?
Pazarın İhtiyacı: Midsize Segmentteki Boşluk
Boeing’in 757 ve 767 gibi uçaklarının giderek yaşlanması ve üretimden kalkması, özellikle 220-270 koltuk kapasiteli, uzun menzilli ancak daha ekonomik uçaklara olan ihtiyacı artırıyor.
Airbus bu boşluğu şu anda A321XLR ile doldurmaya çalışıyor. Fakat bu model bir dar gövdeli uçak. Orta segmentte iki koridorlu, geniş gövdeli ve verimli bir uçağın piyasaya sürülmesi; hem uzun menzilli dar gövde modellerine kıyasla daha konforlu bir alternatif sunar, hem de orta büyüklükteki havayolları için önemli bir seçenek olabilir.
A390: Yeni Bir Süper Jumbo Olabilir mi?
Bazı spekülasyonlara göre A390, Airbus A380’in halefi olacak. Hatta sosyal medyada “üç katlı süper jumbo” gibi konsept çizimler bile dolaşıyor. Ancak gerçekçilik payı oldukça düşük.
Airbus, A340 ve A380 gibi dört motorlu dev uçaklardan elde ettiği deneyimle, gelecekte benzer bir yatırıma çok daha temkinli yaklaşıyor. A380, Emirates gibi hub odaklı havayollarında başarı yakalasa da genel eğilim daha esnek ve yakıt verimli iki motorlu (twinjet) tasarımlar yönünde.
Yeni Motor Teknolojileri: Rolls-Royce UltraFan
Airbus’ın yeni bir geniş gövdeli uçak geliştirmesinin önünde en büyük engel, motor verimliliği ve maliyet. Ancak Rolls-Royce’un geliştirdiği UltraFan teknolojisi, bu durumu değiştirebilir.
-
140 inç fan çapı ile bugüne kadarki en büyük turbofan motor
-
%25 daha az yakıt tüketimi
-
Daha düşük karbon salımı ve bakım maliyeti
Bu motorun başarılı bir şekilde ticarileşmesi, Airbus’ın hem A390 hem de A350neo gibi projeleri hayata geçirmesine ivme kazandırabilir.
Boeing ile Rekabet: 797 ve 777X’e Yanıt mı?
Boeing’in uzun süredir konuşulan New Midsize Aircraft (NMA) veya muhtemel ismiyle Boeing 797, Airbus için stratejik bir tehdit oluşturabilir. Ayrıca Boeing 777X’in piyasaya sürülmeye hazırlanması, Airbus’ın A350 ailesini büyütmesini veya yeni bir model geliştirmesini kaçınılmaz kılıyor.
Airbus CEO’su Guillaume Faury’nin de belirttiği gibi:
“A350-900’dan -1000’e doğru bir evrim geçirdik. Bunun bir sonraki doğal adımı daha büyük ve daha fazla kapasiteye sahip bir model olabilir.”
Bu açıklama, Airbus’ın A350-2000 veya A390 gibi bir projeye yeşil ışık yakabileceğinin sinyali olarak yorumlanıyor.
Ne Zaman Görebiliriz?
Yeni bir geniş gövdeli uçak geliştirmek genellikle 8-10 yıl süren bir süreçtir. Airbus’ın şu an önceliği:
-
2035 yılına kadar piyasaya sürülmesi hedeflenen yeni nesil dar gövdeli uçak projesi
-
A350’nin uzatılmış ve belki yeniden motorlandırılmış (neo) versiyonları
-
A220-500 gibi daha kompakt modeller
Bu nedenle, Airbus A390 gibi bir modelin geliştirilmesi gerçekleşse bile, ilk uçuşunu 2035-2040 arasında görmemiz olası.
Sonuç: A390 Gerçek Olabilir mi?
Airbus A390 şu anda sadece bir isimden ibaret. Ancak pazar ihtiyaçları, teknolojik gelişmeler ve rakiplerin stratejileri, böyle bir uçağın potansiyelini her geçen gün artırıyor.
Airbus için kritik soru şu: A321XLR ile dar gövdede başarıyı yakalarken, neden daha büyük ve verimli bir iki koridorlu orta segment uçağa yatırım yapmasın?
Tarih tekerrür ederse, A390’ın doğuşuna şahit olabiliriz. Ancak bugünden net bir şey söylemek mümkün değil.
