Airbus Corporate Jets’in Orta Doğu’daki 35 havacılık finansmanı uzmanı ve broker ile gerçekleştirdiği araştırma, iş jeti kullanımının 2030’a kadar bütün uçak kategorilerinde artmasının beklendiğini ortaya koydu. Katılımcıların %83’ü büyük iş jetlerinde, %80’i hafif jetlerde ve %78’i orta sınıf jetlerde faaliyet artışı öngörüyor. ABD’deki özel havacılık şirketleri de güçlü talepten söz ederken, artan yakıt, bakım ve havalimanı maliyetleri sektörün önündeki başlıca riskler arasında gösteriliyor.
Özel havacılık sektöründe artan işletme maliyetlerine rağmen talebin önümüzdeki yıllarda büyümeyi sürdürmesi bekleniyor. Airbus Corporate Jets (ACJ) tarafından Orta Doğu’da gerçekleştirilen araştırma, özellikle kurumsal müşterilerin ve kamu kurumlarının iş jetlerine yönelik ilgisinin güçlü kaldığını gösteriyor.
Araştırmaya katılan havacılık finansmanı uzmanları ve brokerler, 2030 yılına kadar hafif, orta ve büyük iş jeti kategorilerinin tamamında uçuş faaliyetlerinin artacağını öngörüyor.
ABD merkezli özel havacılık şirketlerinin açıkladığı veriler de bu beklentiyi destekliyor. Ancak sektör yöneticileri, talebin artmasının işletmeciler açısından otomatik olarak daha yüksek kârlılık anlamına gelmediğine dikkat çekiyor.
Büyük iş jetlerinde talep beklentisi %83’e ulaştı
Airbus Corporate Jets’in araştırması, Orta Doğu’da faaliyet gösteren 35 uçak finansmanı uzmanı ve brokerin değerlendirmelerine dayanıyor. Katılımcıların %83’ü, büyük iş jetlerinin uçuş faaliyetlerinin 2030 yılına kadar artmasını bekliyor. Bu grubun %37’si ise artışın çok güçlü olacağı görüşünde.
Beklentiler yalnızca büyük ve uzun menzilli iş jetleriyle sınırlı değil. Araştırmaya katılanların %80’i hafif iş jetlerinde, %78’i ise orta sınıf iş jetlerinde kullanım artışı öngörüyor. Bu sonuçlar, özel havacılık talebinin yalnızca en yüksek gelir grubundaki müşterilerden kaynaklanmadığına işaret ediyor. Farklı menzil ve kapasite ihtiyaçlarına hitap eden uçak kategorilerinin tamamında büyüme beklentisi bulunuyor.
Bununla birlikte söz konusu oranlar, gerçekleşmiş uçuş sayısı artışını değil, araştırmaya katılan uzmanların geleceğe yönelik beklentilerini gösteriyor.
Kurumsal müşterilerden gelen talep artıyor
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, iş dünyasının özel havacılığa yönelik ilgisindeki yükseliş. Katılımcıların tamamı, son iki yılda kurumsal müşterilerden gelen iş jeti talebinin arttığını bildirdi. Uzmanların büyük bölümü bu artışı %5 ile %15 arasında tahmin ediyor.
Kurumsal müşteriler açısından özel havacılığın en önemli avantajları arasında uçuş saatlerinin esnek biçimde belirlenebilmesi, aktarma ihtiyacının azaltılması ve ticari havayollarının sınırlı hizmet sunduğu noktalara doğrudan ulaşım bulunuyor.
Özellikle kısa süre içinde birden fazla şehre seyahat etmek zorunda kalan şirket yöneticileri için toplam yolculuk süresi, bilet fiyatından daha belirleyici hale gelebiliyor. Bu nedenle özel havacılık talebi yalnızca konfor beklentisiyle değil, zaman yönetimi ve operasyonel güvenilirlik ihtiyacıyla da şekilleniyor.
Jeopolitik gelişmeler kamu kurumlarının ilgisini artırdı
Airbus araştırması, jeopolitik gelişmelerin özel havacılık pazarındaki etkisini de ortaya koyuyor.
Katılımcıların %94’ü, jeopolitik gelişmelerin kamu kurumlarının iş jeti satın alma veya kiralama konusundaki ilgisini artırdığını belirtti. Bu sonuç, özellikle Orta Doğu’da güvenli ve esnek ulaşım imkânlarına verilen önemin arttığını gösteriyor.
Kamu kurumları açısından iş jetleri, resmi heyetlerin taşınması, diplomatik ziyaretler ve zaman açısından kritik görevlerde kullanılabiliyor. Ancak araştırmanın ortaya koyduğu sonuç, kamu kurumlarının uçak satın alma işlemlerinin aynı oranda arttığı anlamına gelmiyor. Veriler, sektörde faaliyet gösteren uzmanların gözlemlediği talep ve ilgi değişimini yansıtıyor.
Orta Doğu’daki iş jeti filosunun %40’ı yenileme dönemine yaklaşıyor
Airbus Corporate Jets’e göre Orta Doğu’daki mevcut iş jeti filosunun yaklaşık %40’ı, 15 yıllık yenileme dönemine yaklaşıyor. Bu durum, önümüzdeki yıllarda yalnızca yeni müşterilerden kaynaklanan talebin değil, mevcut uçakların değiştirilmesine yönelik yatırımların da pazarı destekleyebileceğine işaret ediyor.
Uçak sahipleri filo yenileme kararlarında bakım maliyetlerini, yakıt verimliliğini, kabin özelliklerini ve yeni nesil aviyonik sistemleri dikkate alıyor.
Daha yeni iş jetleri, özellikle uzun menzilli operasyonlarda gelişmiş kabin konforu ve operasyonel kabiliyetler sunabiliyor. Bununla birlikte bir uçağın 15 yaşına ulaşması, mutlaka hizmet dışına çıkarılacağı anlamına gelmiyor. İş jetlerinin ekonomik kullanım ömrü bakım durumuna, uçuş saatlerine ve işletme koşullarına göre önemli ölçüde değişebiliyor. Dolayısıyla filonun %40’ının yenileme dönemine yaklaşması, aynı oranda kesinleşmiş yeni uçak siparişi bulunduğunu göstermiyor.
ABD’de süper orta sınıf iş jetlerine ilgi yükseliyor
Orta Doğu’daki araştırmanın yanı sıra ABD merkezli özel havacılık şirketleri de kurumsal müşterilerden güçlü talep aldıklarını bildiriyor.
Sentient Jet CEO’su Alan Walsh, şirketin süper orta sınıf jet kartı satışlarının yılın ilk yarısında %25 arttığını açıkladı. Aynı dönemde ortalama jet kartı satın alma tutarı da %12 yükseldi.
Jet kartı modeli, müşterilerin belirli koşullar altında özel uçuş hizmetlerinden yararlanmak için önceden uçuş saati veya hizmet paketi satın almasına dayanıyor.
Walsh’a göre süper orta sınıf uçaklara yönelik talep, daha uzun mesafelere ve birden fazla yolcuyla seyahat eden kurumsal müşteriler tarafından destekleniyor.
Şirket özellikle Bombardier Challenger 300 tipi uçaklara yönelik ilgiyi öne çıkarıyor. Bu müşteri grubunda uçuşun zamanında gerçekleştirilebilmesi ve ihtiyaç duyulan anda uçak bulunabilmesi, seyahat kararlarında önemli rol oynuyor.
Özel jet ile tarifeli havayolu arasında geçiş yapan müşteri sayısı artıyor
FlyUSA CEO’su Barry Shevlin de özel havacılığa yönelik talebin yalnızca sürekli özel jet kullanan müşterilerden oluşmadığını belirtiyor.
Shevlin, bazı yolcuların seyahatin niteliğine göre tarifeli havayollarının business class kabinleri ile özel jet hizmetleri arasında tercih yaptığını ifade ediyor. Bu müşteri grubu, şirket tarafından iki farklı seyahat modelini birlikte kullanan yolcular olarak tanımlanıyor.
Örneğin iki büyük şehir arasında çok sayıda direkt tarifeli uçuş bulunuyorsa yolcu business class tercih edebiliyor. Ancak seyahat edilecek noktaya ulaşmak için aktarma yapılması gerekiyorsa veya tarifeli uçuş saatleri uygun değilse özel jet kiralama daha cazip hale gelebiliyor. Bu yaklaşım, özel havacılığın tarifeli havayolu taşımacılığının tamamen yerine geçmesinden ziyade belirli seyahat ihtiyaçlarında tamamlayıcı bir seçenek olarak kullanıldığını gösteriyor.
Özellikle kurumsal seyahatlerde zaman kaybını azaltma isteği, bu tercihin temel nedenleri arasında bulunuyor.
Yapay zekâ yatırımları özel havacılık talebini destekliyor
FlyUSA’nın gözlemlediği yeni talep kaynaklarından biri de yapay zekâ sektöründeki büyüme.
Shevlin’e göre veri merkezi yatırımları ve yapay zekâ teknolojilerinin yarattığı yeni servet, özel havacılık hizmetlerine yönelik talebi artırıyor.
Veri merkezi projeleri, teknoloji şirketleri ve yatırımcılar açısından farklı şehirlerde ve bölgelerde yoğun iş seyahatleri gerektirebiliyor.
Bu tür projelerde çalışan yöneticiler ve yatırımcılar, ticari havayolu bağlantılarının sınırlı olduğu noktalara daha hızlı ulaşmak için özel havacılıktan yararlanabiliyor.
Yapay zekâ sektöründeki sermaye birikimi de özel jet hizmetlerini kullanabilecek yeni müşteri gruplarının ortaya çıkmasına katkı sağlıyor.
Ancak sektör yöneticileri, talep artışının yanında maliyet baskısının da güçlendiğini vurguluyor.
Özel jet kiralama maliyetleri bir yılda yaklaşık %20 arttı
FlyUSA CEO’su Barry Shevlin, charter müşterilerinin ortalama bir özel jet seyahati için bir yıl öncesine kıyasla yaklaşık %20 daha fazla ödeme yaptığını tahmin ediyor.
Bu artışta yakıt fiyatları, havalimanı ücretleri ve uçak bakım maliyetleri etkili oluyor.
Özellikle sabit üs işletmecilerinin, yani FBO’ların özel etkinlik dönemlerinde uyguladığı ek ücretler de maliyetleri artırabiliyor.
FBO’lar özel ve iş havacılığı uçaklarına yer hizmetleri, yakıt ikmali, park, yolcu karşılama ve çeşitli operasyonel hizmetler sunuyor.
Büyük spor organizasyonları, konferanslar ve yoğun seyahat dönemlerinde bu hizmetlere yönelik talebin yükselmesi, özel jet işletmecilerinin giderlerini artırabiliyor.
Bakım maliyetlerindeki yükseliş de uçak sahipleri ve charter şirketleri üzerinde baskı oluşturuyor.
Dolayısıyla özel havacılık sektöründe talep güçlü kalmasına rağmen müşterilerin karşı karşıya olduğu fiyatlar yükselmeye devam ediyor. Bu durum, önümüzdeki yıllarda talep artışının ne ölçüde sürdürülebileceği açısından önemli bir belirsizlik oluşturuyor.
Kısa mesafeli özel uçuşlarda Cirrus Vision Jet öne çıkıyor
Özel havacılık pazarındaki büyüme yalnızca büyük ve uzun menzilli iş jetleriyle sınırlı değil.
ABD merkezli Flyte, kısa mesafeli bölgesel uçuşlarda Cirrus Vision Jet kullanarak farklı bir müşteri grubuna ulaşmayı hedefliyor.
Şirketin talep üzerine gerçekleştirdiği uçuşlar genellikle 500 milin, yaklaşık 805 kilometrenin altında kalıyor.
Flyte’ın hedeflediği yolcular arasında uzun kara yolu yolculukları yapmak zorunda kalan veya tarifeli havayollarıyla seyahat ederken aktarma ihtiyacı bulunan kişiler yer alıyor. Bu tür operasyonlarda daha küçük jetlerin kullanılması, belirli güzergâhlarda büyük iş jetlerine kıyasla farklı bir maliyet ve kapasite yapısı sunabiliyor.
Flyte CEO’su Marc Sellouk, şirketin iki yıl içerisinde altı pazarda yaklaşık 15 uçaklık filoya ulaşmayı hedeflediğini açıkladı.
Sellouk’a göre şirketin karşı karşıya olduğu temel sorun müşteri talebinin yetersizliği değil, bu talebi karşılayacak uçak kapasitesinin sınırlı olması. Flyte bu nedenle çok hızlı ve büyük ölçekli bir filo genişlemesi yerine kontrollü büyümeye odaklanıyor.
Özel havacılıkta büyümenin önündeki en büyük risk maliyetler
Airbus Corporate Jets’in Orta Doğu araştırması ile ABD’li özel havacılık şirketlerinin değerlendirmeleri, sektörün farklı segmentlerinde talebin güçlü kaldığına işaret ediyor.
Büyük iş jetlerinde uzun menzilli kurumsal seyahatler, orta sınıf uçaklarda operasyonel esneklik ve hafif jetlerde kısa bölgesel bağlantılar büyümeyi destekleyen başlıca alanlar olarak öne çıkıyor. Bunun yanında jeopolitik belirsizlikler, kamu kurumlarının özel havacılık çözümlerine yönelik ilgisini artırırken mevcut filoların yaşlanması da yeni uçak yatırımları için potansiyel oluşturuyor. Ancak yükselen yakıt, bakım ve havalimanı maliyetleri sektörün büyüme beklentileri üzerinde baskı yaratıyor.
Önümüzdeki dönemde özel havacılık şirketlerinin başarısı yalnızca artan talebi karşılamalarına değil, uçaklarını verimli kullanabilmelerine ve işletme maliyetlerini kontrol altında tutabilmelerine de bağlı olacak.
Airbus’ın araştırması, 2030’a kadar özel havacılık faaliyetlerinde büyüme beklentisinin güçlü olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte söz konusu beklentilerin gerçekleşmesi, ekonomik koşullara, müşteri tercihlerine ve işletme maliyetlerinin seyrine bağlı olacak.
