ABD’li imalatçı Boeing CEO’su Kelly Ortberg, şirketin kritik ticari uçak programlarındaki son durumu açıkladı. 737 üretiminde aylık 47 uçak seviyesinin henüz istikrarlı hale getirilemediğini belirten Ortberg, 737 MAX 10’un uçuş testlerinin tamamlandığını ve sertifikanın “çok yakında” beklendiğini söyledi. 777X programında ise GE9X motoruyla bağlantılı çalışmalar nedeniyle ETOPS testleri henüz başlamadı ve bazı testlerin 2027’ye sarkabileceği belirtildi.
Boeing CEO’su Kelly Ortberg, 16 Eylül 2026’da California’da düzenlenen Morgan Stanley Laguna Conference’ta şirketin 737 MAX, 777X ve 787 programlarındaki son durumu değerlendirdi. CFO Jay Malave’nin de katıldığı toplantıda Boeing’in üretim artışı, yeni uçakların sertifikasyonu ve teslimatları hızlandırma planları öne çıktı.
Ortberg’in açıklamaları Boeing’in son bir yılda önemli ilerleme kaydettiğini ancak üretim ve sertifikasyon tarafındaki bazı darboğazların devam ettiğini gösterdi. Şirket açısından kısa vadede en önemli başlıklar 737 üretiminin istikrarlı biçimde artırılması, MAX 10 sertifikasyonunun tamamlanması ve 777X test programının ilerletilmesi olacak.
Boeing ayda 47 adet 737 üretmeye çalışıyor
Boeing, 737 üretiminde aylık 47 uçak seviyesine doğru ilerliyor ancak Ortberg’e göre bu üretim hızı henüz istikrarlı hale gelmedi. Şirketin aylık 42 uçaktan 47 uçağa geçişi de CEO’nun beklediğinden biraz daha uzun sürdü.
Ortberg, 737 tedarik zincirinin genel olarak iyi durumda olduğunu ve mevcut temel darboğazın Boeing’in kendi kanat üretiminden kaynaklandığını söyledi. Bütün 737 MAX kanatları Renton tesisinde üretiliyor ancak üretim akışındaki iyileşme şirketin beklediği hızda gerçekleşmedi.
Boeing’in bir sonraki hedefi aylık 52 adet 737 üretmek. Bunun için önce 47 uçaklık seviyenin istikrarlı hale getirilmesi, ardından Everett, Washington’daki yeni 737 üretim hattının sertifikasyonunun tamamlanarak faaliyete geçmesi gerekiyor. Ortberg daha önce uzun vadede aylık 63 uçaklık üretim seviyesinden de söz etmişti ancak şirketin mevcut önceliği üretim artışını sürdürülebilir hale getirmek.
Everett’te ilk iki MAX 10 üretiliyor
Everett’te kurulmakta olan yeni 737 hattı, Boeing’in toplam üretim kapasitesini artırmanın yanı sıra 737 MAX 10 açısından da önem taşıyor. MAX ailesinin en uzun üyesinin Renton’daki mevcut üretim sistemine yerleştirilmesi diğer modellere göre daha fazla alan gerektiriyor.
Boeing şimdiden Everett’te iki adet 737 MAX 10 üretiyor. Bu uçaklar yeni üretim hattının sertifikasyon sürecinin bir parçasını oluşturuyor.
Ortberg’in verdiği bilgiye göre MAX 10, Boeing’in 737 sipariş birikiminin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor. Şirket bu nedenle sertifikasyon tamamlandıktan sonra MAX 10’un üretim içindeki payını da sipariş defterine paralel biçimde artırmayı planlıyor.
737 MAX 10 sertifikasyonu “çok yakında”
Konferansın en önemli açıklamalarından biri MAX 10 sertifikasyonuyla ilgili geldi. Ortberg, FAA sertifikasyonunun “çok yakında” beklendiğini ve Boeing’in düzenleyici kuruma sunması gereken çalışmaların neredeyse tamamlandığını söyledi.
CEO’nun açıklamasına göre MAX 10’un uçuş testleri ve gerekli fiziksel test çalışmaları tamamlandı. Boeing tarafındaki süreç artık büyük ölçüde dokümantasyon ve FAA’nın değerlendirmesine odaklanmış durumda. Ortberg, Seattle’dan ayrıldığı sırada şirketin FAA’ya sunması gereken yaklaşık üç kalem çalışma kaldığını belirtti.
Bununla birlikte “çok yakında” ifadesi Boeing yönetiminin beklentisini yansıtıyor. FAA tarafından açıklanmış kesin bir MAX 10 sertifikasyon tarihi bulunmuyor ve Boeing’in kendi testlerini tamamlaması tip sertifikasının otomatik olarak verileceği anlamına gelmiyor.
Ortberg ayrıca Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı EASA’nın da konferanstan önceki hafta MAX 10 ile uçuş gerçekleştirdiğini ve geri bildirimin olumlu olduğunu söyledi. Avrupa sertifikasyonu ise FAA sürecinden ayrı ilerliyor.
MAX 7’nin sertifikasyonu tamamlandı
737 MAX ailesindeki bir diğer önemli gelişme ağustos ayında yaşandı. FAA, 3 Ağustos 2026’da Boeing 737 MAX 7’ye değiştirilmiş tip sertifikasını verdi. Böylece MAX ailesinin en küçük üyesinin ticari hizmete girişinin önündeki en önemli düzenleyici aşamalardan biri tamamlandı.
FAA’nın değerlendirmesi uçuş kontrolü ve sistem güvenliğinin yanı sıra insan faktörleri, kokpit uyarıları ve yeniden tasarlanan motor anti-ice sistemi gibi alanları da kapsadı. MAX 7’nin onaylanmasının ardından MAX ailesindeki en önemli açık sertifikasyon dosyası MAX 10 olarak kaldı.
777X’te gözler ETOPS testlerinde
Ortberg’in konferanstaki diğer önemli gündem maddesi, uzun süredir gecikmelerle karşı karşıya kalan Boeing 777X oldu. Uçağın FAA sertifikasyon uçuşları devam ederken programın önemli aşamalarından biri olan ETOPS testleri henüz başlamadı.
ETOPS, çift motorlu uçakların uygun alternatif havalimanlarından uzun süre uzakta kalan rotalarda operasyon yapabilmesine ilişkin gereklilikleri kapsıyor. Uzun menzilli 777X’in küresel operasyonları açısından bu süreç kritik önem taşıyor.
Ortberg, ETOPS testlerindeki gecikmenin GE Aerospace tarafından üretilen GE9X motorundaki “mid-seal” olarak tanımlanan bileşenle bağlantılı çalışmalardan kaynaklandığını söyledi. GE Aerospace’in çözüm üzerinde başlangıçta planlanandan daha fazla test gerçekleştirmesi gerektiği belirtilirken, Boeing yönetimi teknik çözümün başarılı olacağı konusunda güvenini koruyor.
Bazı 777X testleri 2027’ye sarkabilir
GE9X üzerindeki ek çalışmalar nedeniyle 777X sertifikasyon programındaki bazı testlerin 2027’ye sarkabileceğini belirten Ortberg, buna rağmen şirketin ilk 777X teslimatlarını 2027’de gerçekleştirme hedefini koruduğunu söyledi.
Bu nedenle mevcut durum yeni bir teslimat ertelemesinin kesinleştiği anlamına gelmiyor. Ancak GE9X çalışmalarının tamamlanması, ETOPS testlerinin gerçekleştirilmesi ve kalan sertifikasyon uçuşlarının bitirilmesi gerektiğinden 777X programındaki takvim baskısı devam ediyor.
Programın uzun süredir gecikmesi, sertifikasyon tamamlanmadan üretilen bazı müşteri uçaklarını da gündeme getiriyor. Ortberg, Boeing’in bu uçaklar konusunda müşterilerle görüşmeler yaptığını doğrularken bunun şirket açısından büyük bir sorun oluşturmasını beklemediğini söyledi.
Olası mühendis grevi 777X için yeni risk
777X programındaki bir diğer risk Boeing’in SPEEA tarafından temsil edilen mühendis ve teknik çalışanlarla yürüttüğü iş görüşmeleri. Ortberg, tarafların anlaşmaya varması için çalışmaların sürdüğünü belirtirken olası bir grevin 777X sertifikasyon programını durdurabileceği uyarısında bulundu.
Böyle bir gelişme uçuş testlerinin yanı sıra üretim ve teslimat takvimini de etkileyebilir. Bu nedenle 777X’in 2027 teslimat hedefi yalnızca teknik sertifikasyon sürecine değil, Boeing’in iş gücü görüşmelerine de bağlı durumda.
787 Dreamliner’da motor teslimatları üretimi sınırlıyor
Boeing’in diğer önemli geniş gövdeli programı 787 Dreamliner’da üretim aylık sekiz uçak seviyesinde istikrarlı hale geldi. Şirketin bir sonraki hedefi ayda 10 uçağa ulaşmak ancak Ortberg, motor teslimatlarının henüz bu üretim temposunu destekleyecek seviyeye gelmediğini söyledi.
Teslimatları etkileyen başka bir sorun ise bazı müşterilerin yeni business ve first class koltuklarının sertifikasyonu. Uçakların üretimi tamamlanabilse de karmaşık yeni koltuk konfigürasyonlarının sertifikasyonunun gecikmesi, bazı Dreamliner’ların müşterilere teslimatını öteleyebiliyor.
Boeing uzun vadede 787 üretimini ayda 14 uçağa kadar yükseltmeyi planlıyor. Bu hedef doğrultusunda Charleston’daki ikinci montaj tesisinin inşası devam ediyor ve tesisin 2027’de tamamlanması bekleniyor.
Üretim hızı Boeing’in finansal toparlanması için de kritik
737 ve 787 üretimindeki gelişmeler Boeing açısından yalnızca teslimat sayılarını değil, şirketin nakit akışını da doğrudan etkiliyor. Ticari uçaklarda ödemenin önemli bir bölümü teslimat aşamasında alındığı için üretim temposundaki gecikmeler şirketin finansal performansına da yansıyor.
CFO Jay Malave, üretim artışının beklenenden yavaş ilerlemesinin Boeing’in 2026 serbest nakit akışı üzerinde baskı yarattığını belirtti. Bu nedenle şirketin önündeki temel hedef yalnızca daha fazla uçak üretmek değil; üretim artışını kalite ve güvenlikten taviz vermeden istikrarlı biçimde sürdürebilmek.
Boeing’in önümüzdeki dönemde 737 üretimini aylık 47 uçakta istikrarlı hale getirmesi, Everett hattını devreye alması, MAX 10 sertifikasyonunu tamamlaması ve 777X test programını ilerletmesi gerekiyor. Aynı zamanda 787 üretiminin daha yüksek seviyelere çıkarılması planlanıyor.
Bu tablo, 2027’nin Boeing açısından kritik bir yıl olacağına işaret ediyor. Özellikle MAX 10’un sertifikasyonu ve 777X’in ilk teslimatları, şirketin uzun süredir devam eden üretim ve sertifikasyon sorunlarından çıkışında önemli göstergeler olacak.
