Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Aralık 2024’te 38 kişinin ölümüne yol açan Azerbaycan Hava Yolları kazasına Rus hava savunma füzelerinin neden olduğunu resmen kabul etti.
9 Ekim 2025 tarihinde Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’de, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile yaptığı ortak basın toplantısında konuşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya’nın anti-hava savunma sistemlerinden ateşlenen füzelerin, Aralık 2024’te düşen Azerbaycan Hava Yolları’na ait yolcu uçağının dolaylı olarak düşmesine neden olduğunu söyledi.
“Füzeler doğrudan uçağa çarpmadı, ama parçalara ayırdı”
Putin, olay anında Çeçenistan’ın başkenti Grozni yakınlarında Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının (İHA) tespit edildiğini ve buna karşılık olarak iki Pantsir-S1 hava savunma füzesinin ateşlendiğini belirtti:
“Füzeler uçağa doğrudan isabet etmedi. Yaklaşık 10 metre uzağında patladılar. Tahribat, füzenin savaş başlığıyla değil, parçalanan şarapnelin etkisiyle meydana geldi,” dedi.
Putin, kazaya ilişkin tam kapsamlı bir soruşturma yapılacağını ve kurbanların ailelerine tazminat ödeneceğini açıkladı. Aliyev ise bu açıklamayı memnuniyetle karşıladığını belirterek, “Bu dosyanın bizzat Putin tarafından takip edilmesini olumlu bir gelişme olarak görüyoruz,” dedi.
Kazanın Detayları: Neler Oldu?
- Uçak: Azerbaycan Hava Yolları’na ait Embraer E190 (kuyruk numarası 4K-AZ65)
- Sefer: J28243 – Bakü (GYD) → Grozni (GRV)
- Tarih: 25 Aralık 2024
- Yolcu Sayısı: 62 yolcu + 5 mürettebat
- Can Kaybı: 38 kişi hayatını kaybetti, 29 kişi sağ kurtuldu
Uçak Grozni Havalimanı’na iniş yapmak istemiş ancak bölgedeki güvenlik riski nedeniyle rotasını değiştirerek Kazakistan hava sahasına yönelmiş, ancak orada yere çakılmıştı.
Pantsir-S1 Füzeleri ve Şarapnel Etkisi
Kazayı araştıran Azerbaycanlı yetkililer, uçağın düşmesine neden olan füzelerin Rusya’ya ait Pantsir-S1 hava savunma sistemine ait 57E6-E tipindeki füzeler olduğunu tespit etti.
Bu füzeler, doğrudan çarpışmak yerine, hedefin yakınında patlayarak yüksek hızda metal parçacıklar (şarapnel) saçan bir savaş başlığına sahip. Bu sayede hedefin gövdesini delerek hayati sistemleri devre dışı bırakmayı amaçlıyor.
Bu mekanizma, 2014 yılında Ukrayna üzerinde düşürülen Malezya Hava Yolları’nın MH17 seferi ile benzerlik gösteriyor. O olayda daha büyük bir Buk füzesi kullanılmıştı.
Diplomatik Gerilim ve Yeni Dönem
Kaza sonrası:
- Azerbaycan, Rusya’ya ait bir devlet medya ofisini kapattı,
- Bazı Rus vatandaşlarını gözaltına aldı.
- Rusya ise Azerbaycan diasporasına yönelik bazı tutuklamalar gerçekleştirdi.
9 Ekim 2025’teki Putin-Aliyev görüşmesi, kazadan bu yana liderler arasındaki ilk yüz yüze temas olması açısından dikkat çekiyor. Bu görüşme, iki ülke arasındaki ilişkilerde bir normalleşme sinyali olarak görülüyor.
