Kanada ile ABD arasındaki ticaret gerginliği havacılığa bir kez daha sıçradı. Bu sefer hedefte, ülkenin en köklü uçak üreticilerinden Bombardier var. Donald Trump’ın sosyal medyadan yaptığı sert paylaşım, hem havacılık camiasını hem de özel jet pazarını şaşırttı; ama satır aralarına bakınca ortada pek de sağlam bir zemin olmadığı görülüyor.
Trump, Truth Social hesabından “Bombardier artık Amerika’da satış yapamayacak” mesajını paylaştı. Gerekçe olarak şirketin ürünlerinin yeterince kaliteli olmadığını öne sürse de, metnin devamı işin aslında bambaşka bir yerden geldiğini gösteriyor: Bombardier’in gelirinin yarısından fazlası ABD’den gelmesine rağmen Kanada’nın Amerikan şirketlerine, bankalarına ve hatta Gulfstream’e kapı kapattığı iddiası.
Paylaşım, alışılagelmiş “önce Amerika” retoriğiyle devam ediyor: Amerikan malı tercih edilmeli, Amerikan içeceği içilmeli, hatta göllerde bile “Amerikan” ruhu hâkim olmalı. Havacılık gündeminde nadiren görülecek kadar renkli bir dil.
Bombardier zaten ticari uçak üretmiyor
Buradaki en çarpıcı ayrıntı şu: Bombardier’in bugünkü ürün yelpazesi neredeyse tamamen özel jetlerden oluşuyor. Şirket ticari yolcu uçağı üretimini yıllar önce bırakmış durumda; CRJ serisi bölgesel jetler hâlâ havada olsa da artık üretim hattında değil. Yani Trump’ın “Amerikan uçaklarıyla uçun” çağrısı aslında ticari havayolu yolcularını değil, özel jet sahiplerini hedef alıyor gibi görünüyor.
Bu da mantıksal bir soruyu beraberinde getiriyor: Mesele gerçekten “yurt dışı üretim” ise, aynı mantıkla yurt dışında monte edilen Airbus uçaklarının da benzer bir yaptırımla karşılaşması gerekmez mi? Bu tutarsızlık, açıklamanın ticari bir gerekçeden çok siyasi bir mesaj olduğu izlenimini güçlendiriyor.
Bu daha önce de yaşanmıştı
Trump’ın Kanada’ya yönelik bu tür çıkışları yeni değil. 2026 başında da benzer bir paylaşımla Kanada’da üretilen tüm uçakları “sertifikasız” ilan ettiğini iddia etmiş, ancak bu açıklamanın somut hiçbir karşılığı olmamıştı.
Şimdiki iddianın da benzer şekilde havada kalması sürpriz olmaz; zira ABD’de böyle bir yasağın hukuki ve pratik altyapısı şu an için mevcut değil.
Bombardier, Türkiye’ye de yabancı değil
Bu tartışmanın bizim için de bir tarafı var. Bombardier’in CRJ serisi bölgesel jetleri, geçmişte AnadoluJet ve BoraJet filolarında uçmuş, iç hat ağının büyümesinde pay sahibi olmuştu. Şirketin Global ve Challenger serisi özel jetleri ise bugün hâlâ Türkiye’nin özel jet pazarında tercih edilen modeller arasında; çok sayıda Türk şirketi ve iş insanı filosuna bu uçaklardan katmış durumda.
Dolayısıyla ABD tarafında gerçek bir yaptırım hayata geçerse, bunun etkisi sadece Kanada-ABD hattıyla sınırlı kalmayabilir; Bombardier’in küresel satış stratejisi ve dolayısıyla Türkiye pazarına sunduğu fırsatlar da dolaylı olarak bu tartışmadan nasibini alabilir.
Şimdilik elimizde net bir politika değil, bir sosyal medya paylaşımı var. Ama Trump’ın Kanada’yla ticaret cephesindeki geriliminin devam ettiği düşünülürse, bu konunun önümüzdeki dönemde tekrar gündeme gelmesi kuvvetle muhtemel.
