Uçak yolculuklarında koltuk tasarımları düşündüğünüzden çok daha fazla teknik detay içerir. Özellikle business ve first class kabinlerde seyahat eden yolcular, bazı koltuklarda otomobillerdeki gibi omuzdan geçen üç noktalı emniyet kemerleri veya kalın yapılı airbag kemerlerle karşılaşabiliyor. Peki neden bazı uçak koltuklarında yalnızca bel kemeri bulunurken, bazılarında ekstra emniyet sistemleri kullanılıyor?
Çoğu uçak koltuğunda yalnızca bel kemeri bulunur. Bu kemerler otomobillerdeki üç noktalı sistemlere kıyasla daha az kısıtlayıcıdır. Ancak bazı business ve first class koltuklarında omuz üzerinden geçen üç noktalı kemerlerin bulunmasının temel nedeni uçuş emniyeti sertifikasyon kurallarıdır.
ABD’de havacılık emniyetinden sorumlu kurum olan Federal Aviation Administration (FAA), uçak koltuklarının çarpışma veya sert iniş gibi kazalarda yolcuyu koruyabilmesi için “16g kuralı” olarak bilinen dayanıklılık standardını uyguluyor.
Bu standart, koltukların yüksek hızda ani yavaşlama durumlarında yolcuyu koruyacak şekilde tasarlanmasını zorunlu kılıyor. Kural; araştırmalar, kaza verileri ve mühendislik analizlerine dayanıyor.
Economy class kabinlerde omuz kemeri çoğunlukla gerekmiyor. Bunun nedeni koltuk düzeninin yolcu emniyeti açısından farklı tasarlanmış olması.
Örneğin:
- Önünüzdeki koltuğun yumuşak sırtlığı darbe enerjisinin bir kısmını absorbe edebiliyor.
- Yolcular genellikle uçuş yönüne tamamen dönük şekilde oturuyor.
Bu nedenle ek kemer sistemi çoğu economy koltuğunda zorunlu tutulmuyor.
Açılı Koltuk Tasarımlarında Risk Artıyor
Premium kabinlerde durum farklı.
Modern business class koltuklarının büyük bölümü düz ileri veya tam geri bakacak şekilde yerleştirilmiyor. Özellikle “herringbone” veya “reverse herringbone” olarak bilinen açılı yerleşimlerde yolcu uçuş yönüne çapraz oturuyor.
Ani frenleme veya sert iniş sırasında vücudun hareket yönü değişebileceği için yaralanma riski artabiliyor.
Bu nedenle bazı koltuklarda omuz kemeri kullanılması gerekiyor.
Ancak yalnızca açılı koltuklar değil, bazı tamamen ileri veya geri bakan koltuklarda da bu sistem görülebiliyor.
Bunun nedeni ise koltuk tasarımı.
Sert kabuklu (hard shell) premium koltuklarda yolcunun başını veya üst gövdesini sert yüzeylere çarpma riski daha yüksek olabiliyor. Böyle durumlarda omuz kemeri ek bir koruma sağlıyor.
Airbag Emniyet Kemerleri Alternatif Olarak Kullanılıyor
Bazı yolcular reverse herringbone koltuklarda omuz kemeri olmamasını fark etmiş olabilir.
Bunun nedeni havayollarının alternatif bir çözüm kullanabilmesi.
Omuz kemeri yerine airbag sistemine sahip özel emniyet kemerleri tercih edilebiliyor.
Bu kemerler normalden daha kalın görünüyor çünkü içlerinde küçük bir hava yastığı mekanizması bulunuyor. Ani darbe anında şişerek yolcunun gövdesini koruyor.
Konfor açısından her iki sistemin avantajları ve dezavantajları bulunuyor:
- Üç noktalı kemer taxi, kalkış ve inişte biraz daha kısıtlayıcı olabilir ancak seyir irtifasında çıkarılabiliyor.
- Airbag kemerler ise uçuş boyunca takılı kaldığı için özellikle uyurken bazı yolcular tarafından daha rahatsız edici bulunabiliyor.
Bu nedenle havayolları emniyet gereklilikleri ile yolcu konforu arasında denge kurmaya çalışıyor.
Sonuç
Uçak koltuklarının büyük kısmında yalnızca bel kemeri bulunurken, bazı premium koltuklarda omuz kemeri veya airbag kemer sistemi yer alıyor. Bu sistemler estetik bir explain değil, sertifikasyon ve emniyet standartlarının bir sonucu.
Özellikle açılı business class koltuklarda veya sert kabuklu tasarımlarda yolcunun ani yavaşlama sırasında korunması için bu ek emniyet sistemleri zorunlu hale gelebiliyor.
