Son yıllarda ABD’deki havayolu pilotlarının – özellikle “büyük üçlü” olarak anılan American Airlines, Delta Air Lines ve United Airlines ile bölgesel havayollarında görev yapan pilotların – maaşlarında ciddi artışlar yaşandı. Günümüzde pilotlar oldukça yüksek gelirler elde ediyor. Ancak herkes bu gerçeğin farkında değil ve zaman zaman bu durum, internette oldukça ilginç tepkilere yol açabiliyor.
Miami merkezli uçan bir American Airlines Boeing 737 kaptanı, Reddit’teki r/Salary adlı forumda yıllık kazancını paylaştı. Bu platformda kullanıcılar genellikle çok az bağlam sunarak maaşlarını açıklıyor; internet gerçekten ilginç bir yer.
Pilotun paylaştığı bilgilere göre, yıl başından bu yana toplam geliri 457.894,51 Dolar seviyesinde. Saatlik ücreti ise 360 doların üzerinde (bu ücret yalnızca uçuş saatleri için geçerli).
Daha önce de havayolu pilotlarının kazançları ve ücret yapıları hakkında birçok değerlendirme yapılmıştı. Genel olarak ABD’de bir pilot, yılda 1.000 saate kadar uçuş gerçekleştirebiliyor. Bu nedenle saatlik ücret yaklaşık 1.000 ile çarpıldığında yıllık kazancın temel seviyesi ortaya çıkıyor. Bunun üzerine harcırah (per diem) gibi ek ödemeler de ekleniyor.
Bu Pilot Henüz Kazanç Tavanına Ulaşmış Değil
Paylaşımı yapan pilot, Boeing 737 kaptanları için geçerli olan en üst ücret skalasında yer alıyor. Bu seviye şu anda yaklaşık saatte 361 dolar civarında. Ancak buna rağmen hâlâ gelir artışı potansiyeli bulunuyor:
- American Airlines pilotlarının mevcut sözleşmesi kapsamında 2027 yılına kadar ücret artışları devam edecek
- Pilot, daha büyük bir uçağa geçmesi hâlinde çok daha yüksek saatlik ücret alabilir
- Örneğin mevcut tarifeye göre bir Boeing 777 kaptanı, saatte 447 dolara kadar kazanabiliyor
- Bu, Boeing 737 kaptanlığına kıyasla yaklaşık %24 daha yüksek bir gelir anlamına geliyor
Bu da geniş gövdeli uçaklarda görev yapan bir kaptanın yıllık 500 bin doların üzerine çıkmasını oldukça mümkün kılıyor.
American, Delta ve United pilotlarının saatlik ücretleri neredeyse birebir aynı olsa da, kâr paylaşımı (profit sharing)gibi farklar bulunuyor. Delta Air Lines, sektörde en kârlı havayollarından biri olduğu için, Delta pilotlarının toplam kazançlarının daha da yüksek olduğu tahmin ediliyor. Hatta bazı kıdemli Delta kaptanlarının, kâr payı dâhil olmak üzere 600 bin dolara yaklaşan yıllık gelirler elde ettiği öne sürülüyor.
İnternette Tepkiler İkiye Bölündü
Bu rakamlar pilot maaşlarını yakından takip edenler için şaşırtıcı olmasa da, internet kullanıcılarının büyük bir bölümü için oldukça beklenmedik oldu. Yorumlar genellikle iki ana grupta toplandı:
- “Bir ayda benim bir yılda kazandığımı kazanıyorlar, bu nasıl mümkün olabilir?”
- “Üzerlerinde büyük bir sorumluluk var ve bu seviyeye gelmek yıllar alıyor, bu yüzden bunu hak ediyorlar”
Yazarın görüşü ise bu iki uç noktanın ortasında yer alıyor. Pilotlara büyük saygı duyulduğu belirtilirken, yüksek maaşların arkasında çok güçlü pilot sendikaları ve ABD’de uygulanan 1.500 saatlik uçuş kuralı olduğu vurgulanıyor. Bu kural, pilot arzını ciddi şekilde sınırlıyor ve pilotlara müzakerelerde güçlü bir konum sağlıyor.
Öte yandan, “kim ne kadar maaşı hak ediyor” tartışmalarının çoğu zaman adil olmadığı da ifade ediliyor. Bir cerrah, bir pilot ya da bir öğretmenin ne kadar kazanması gerektiğini objektif olarak belirlemek oldukça zor.
Havayolu Yönetiminde Rahatsızlık Var
Bir diğer dikkat çekici nokta ise, birçok havayolunda yönetici pozisyonlarında çalışanların pilot maaşlarındaki bu büyük artışlardan rahatsız olması. Bazı havayollarında, ortalama bir kaptan pilot, şirket için kritik kararlar alan orta seviye yöneticilerden daha fazla kazanıyor.
Pandemi sonrası dönem, pilotlar için belki de tarihin en avantajlı zamanlarından biri oldu. Havayolları yoğun şekilde pilot alımı yaptı, maaşlar hızla yükseldi ve emeklilik dalgası nedeniyle first officer’dan kaptanlığa geçiş süreci geçmişe kıyasla çok daha hızlı gerçekleşti.
Pilotluk Kariyerinin Bedeli ve Hızlanan Süreç
Pilot olmak ciddi bir zaman ve maddi yatırım gerektiriyor. Askeri yol tercih edilmediği sürece, lisanslar ve uçuş saatleri için yüksek maliyetler söz konusu. Çoğu pilot, büyük bir havayoluna geçmeden önce bir süre bölgesel havayollarındaçalışarak saat biriktiriyor.
Son yıllarda bu kariyer yolu ciddi şekilde hızlandı. Artık bazı pilotlar, bölgesel havayolunda yalnızca 1–2 yıl çalıştıktan sonra büyük bir havayoluna geçebiliyor ve 1–2 yıl içinde kaptanlık koltuğuna oturabiliyor. Ancak bu durumda kıdem düşük olduğu için uçuş programı üzerindeki kontrol de sınırlı oluyor.
Ayrıca tarihsel olarak havayolu sektörü istikrarsız bir yapıya sahipti. Pilotlar yüksek maaşlı sözleşmeler imzalasa da, iflas süreçlerinde bu sözleşmeler yeniden müzakere ediliyordu. Günümüzde bazı havayolu yöneticileri iflasların artık geride kaldığını savunsa da, bu görüş herkes tarafından paylaşılmıyor.
Sonuç
Bir American Airlines pilotunun, Reddit’te paylaştığı yaklaşık 458 bin dolarlık yıllık geliri, birçok kişiyi şaşkına çevirdi. Üstelik bu pilot, kazanç potansiyelinin henüz zirvesinde bile değil.
Bu seviyedeki maaşlar, doğal olarak farklı tepkilere yol açıyor. Ancak kesin olan bir şey var:
Bu tablo, ABD’deki pilot sendikalarının ne kadar güçlü olduğunu ve bu tür sözleşmelerin nasıl hayata geçirilebildiğini net şekilde ortaya koyuyor. Aynı zamanda, ABD’deki kredi kartı ve sadakat programlarıyla beslenen havayolu gelir modelinin bu maaşları finanse edebilecek kadar güçlü olduğunu da gözler önüne seriyor
