ABD Federal Havacılık İdaresi – FAA, havaalanlarında emniyet seviyesini artırmak için yeni kurallar getirdi. Buna göre, havalimanlarının önümüzdeki beş yıl içinde, Emniyet Yönetim Sistemi (Safety Management System – SMS) uygulamalarını hayata geçirmesi gerekiyor.

Federal Havacılık İdaresi (FAA), ticari havalimanlarının emniyet yönetim sistemleri (SMS) uygulamasını hayata geçirecek bir kuralı kesinleştirdi. Ülkenin en işlek 250’den fazla havalimanının, önümüzdeki beş yıl içinde SMS tasarlaması ve uygulamaya koyması gerekecek.

FAA Emniyet Kuralını Tamamladı

Yeni uygulamalar, Federal Kurallar Kitabı’nda yayımlandıktan 60 gün sonra yürürlüğe girecek ve Part 139 kapsamına giren 265 havalimanı için geçerli olacak. Bu havalimanları, büyük, orta veya küçük merkez olarak sınıflandırılan havalimanları olarak özetlenebilir. Üç yıldan daha uzun süredir, yılda ortalama 100.000 uçuş gerçekleşen veya uluslararası operasyonlar yapılan havalimanları, bu kategorilerde yer alıyor.

Havalimanları Birliği Yöneticisi Shannetta R. Griffin, konuyla ilgili olarak:

“Havacılığın bu tarihi döneminde, havaalanı altyapısını onarmak ve inşa etmek için çalışıyoruz. Ulusumuzun havalimanlarının, emniyetli bir şekilde işletilmesi çok önemli. Bu kural, emniyeti teşvik eder ve havalimanlarının, riskleri azaltmak ve kazaları önlemek üzere, ortaklarıyla işbirliği içinde çalışmasına olanak tanır.” şeklinde konuştu.

İlgili Haber | Havacılıkta Emniyet ve Güvenlik Farkı Nedir?

Havalimanlarına, bir Uygulama Planı (Implementation Plan – IP) sunmaları için 12-24 aylık bir zaman verilecek. Ardından Havaalanı Sertifikasyon El Kitabı (Airport Certification Manual – ACM) hazırlamaları için 12 ay ve akabinde bu dokümanın onayını takiben, hazırladıkları IP’yi uygulamak için de 36 ay süreleri olacak.

Havalanlarının hazırlayacağı SMS planlarının “potansiyel tehlikeleri ve riskleri belirlemek ve ölçmek ile bunları sistematik olarak tutarlı, mantıklı, makul bir şekilde yönetmek için açık, proaktif bir süreç” özelliklerine sahip olması gerekiyor.

Bu kural, FAA tarafından ilk kez Ekim 2010’da Önerilen Kural Bildirimi (Notice of Proposed Rulemaking – NPRM) olarak gündeme geldi. Aradan geçen 10 yılı aşkın sürede, alınan geri bildirimler ve yorumlar ile fikir, olgunlaşma aşamasını tamamladı. FAA, Temmuz 2016’da bir Ek Önerilen Kural Bildirimi (SNPRM) ve 2021’de üçüncü bir açık yorum dönemi daha belirleyerek, çalışmanın son halini oluşturmaya çalıştı.

Havaalanlarında Emniyeti Artırmak Neden Önemli?

Yönerge, ABD havalimanlarının riskleri belirleme ve önleme aracı olarak, sağlam ve kapsamlı emniyet sistemleri kurmasını gerektirecek. FAA tarafından bu konuda verilen örnekler, havaalanı emniyet komiteleri kurulmasını, öz denetimleri, gelişmiş eğitimleri ve titiz kayıt tutmayı içeriyor.

FAA’nın havaalanı emniyet yönetim sistemi için gereksinimleri şu bileşenleri içeriyor:

• Emniyet politikası – Emniyet hedeflerini belirler. Yöntemleri ve organizasyon yapısını tanımlar.
• Risk yönetimi – Havalimanı operasyonlarındaki tehlikeleri ve bunlarla ilişkili riskleri belirlemeye yönelik süreçler ve prosedürleri içerir.
• Emniyet güvencesi – Emniyet yönetim sisteminin etkin bir şekilde çalışmasını sağlamak.
• Emniyeti teşvik etmek – Emniyeti vurgulayan bir çalışma ortamını teşvik eder.

Küresel olarak hava yolu ile seyahatlere olan talep arttıkça, hava trafiğindeki artışa bağlı olarak; değişen prosedürler de dahil olmak üzere, çeşitli faktörler nedeniyle, ticari havacılık operasyonları sırasındaki emniyet riskleri de artıyor. Yeni kuralın temel ilkelerinden biri, havalimanlarındaki riskleri, kazalara yol açmadan önce tespit etmeye ve azaltmaya teşvik etmek.

FAA’nın SMS Tanımı

“SMS, pozitif bir emniyet kültürünü desteklemek için çerçeve sağlar. SMS, emniyeti proaktif bir şekilde yönetmek için tekrarlanabilir ve sistematik süreçleri içerir. Karar alma süreçleri yapılandırılmıştır, tutarlıdır, savunulabilirdir, ölçülebilirdir ve veriye dayalıdır. Tehlikeler belirlenir ve emniyet riski kontrolleri yapılır. Program ve performans değerlendirmesi de dahil olmak üzere Emniyet Güvencesi süreçleri, sürekli emniyet gözetimi için bir araç sağlar ve bu nedenle, daha verimli, daha sorunsuz ve daha emniyetli bir hava sahası operasyonuna izin verir.”

FAA, bu emniyet sistemlerinin “ticari havacılık tarihindeki en emniyetli çağın” başlamasına yardımcı olacağını belirterek, ABD’li havayollarının, 2018’den beri SMS uygulamasını hali hazırda uyguladıklarını da açıkladı.

ABD havacılığı, 11 Ocak’ta arızalanan ve binlerce uçuşta aksama yaşanmasına neden olan kritik uyarı sistemini güncelleyemediği için eleştiriliyor. Sistemin modernizasyonundaki gecikme, yolcu güvenliği ve uçuş emniyeti için potansiyel bir risk olarak görülüyor.

11 Ocak’ta ABD Federal Havacılık İdaresi – FAA’nin NOTAM sisteminin çökmesi ve çok sayıda uçuşun bu durumdan etkilenmesinin ardından, Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi üyeleri, havacılık emniyetinin durumu hakkında bir toplantı düzenledi.

FAA, benzer bir arızanın tekrar oluşmasını önlemek için önlemler aldığını duyurmuş olsa da NOTAM platformuyla ilgili sorunların çok daha kapsamlı olduğu ve yıllardır ihmal edildiği söyleniyor.

FAA tarafından yönetilen NOTAM sistemi, Amerika Birleşik Devletleri hava sahasında uçan pilotlara çok önemli emniyet bültenleri yayınlıyor. Bu bültenler, 4 Şubat’ta olduğu gibi, Çin’e ait gözetleme balonunu ortadan kaldırmak için askeri operasyon yapılmak üzere, ABD’nin Doğu Kıyısı boyunca tüm uçuşların askıya alınması gibi kritik olaylardan; herhangi bir havalimanındaki arızalı ışıklar nedeniyle, geçici hava sahası kapanmalarına kadar, çok geniş yelpazede bilgiler içeriyor. Tüm pilotlar, kalkış yapmadan önce bu sistem üzerindeki bildirimleri gözden geçirmek zorunda.

Hükümet kayıtları, endüstri kuruluşları geri bildirimleri ve çok sayıda pilot raporu, NOTAM sisteminin, güncel olmayan terminolojisi nedeniyle, düzenlenmesi ve anlaşılması zor olan fazla bilgiyle aşırı yüklendiğini gösteriyor. FAA, bu sorunları kabul ediyor ve iyileştirme planları var.

Sistemin İyileştirilmesi 2030’u Bulacak

FAA Yöneticisi Billy Nolen, 27 Ocak’ta Temsilciler Meclisi üyelerine yazdığı bir mektupta, NOTAM sisteminde kapsamlı bir güncellemenin, 2030’a kadar tamamlanmayacağını belirtti. ABD Kongresi, FAA’yı ilk olarak 2012’de Notam sistemine güncelleme yapması için uyarmıştı.

Sektör uzmanlarına göre, NOTAM sisteminin kapsamlı güncellemesinin tamamlanması için öngörülen tarih olan 2030, bu konuda daha önceki planlamaların birkaç yıl sarktığını gösteriyor.

FAA ise yaptığı açıklamayla, mevcut finansmana dayalı olarak, bu güncellemeyi en erken 2030 yılında tamamlayabileceğini belirtirken, sürecin hızlandırılmasının yollarının arandığı da ifade edildi.

Kullanıcı Dostu Arayüz Tasarlanıyor

Son yıllarda, Federal Havacılık İdaresi (FAA), daha kullanıcı dostu bir arayüz tasarlayarak ve bildirim sayısını azaltarak NOTAM bültenlerini güncelleme konusunda önemli adımlar attı. Daha fazla iyileştirme için çalışmaya devam eden FAA, eskiyen donanımı değiştirmek için, 29,4 milyon Dolar’lık bir bütçe talep etti.

FAA, Ocak ayında yaşanan arızanın nedenini de açıkladı. Buna göre, hükümet adına sistemin bakımından sorumlu olan yüklenici şirket Spatial Front Inc. çalışanlarının sisteme ait önemli verilerin yanlışlıkla sildiği belirtildi. Bu, durum, hem birincil hem de yedek platformları çökerten sistem arızalarına neden oldu. Billy Nolen, Temsilciler Meclisi üyelerine, FAA’nın yaşlanan 30 yıllık bilgisayar sisteminin de 2025 yılına kadar değiştirilmesinin planlandığını bildirdi.

Pilotlar, ticari hava yolu seyahatlerinin ortaya çıkışından bu yana yürürlükte olan NOTAM sisteminde, başka zorluklarla da karşı karşıya. Sistem, büyük harfle yazılmış metin ve kısaltılmış sözcüklerle karakterize edilen, teleyazı mesajları sistemine sahip bir terminoloji kullanıyor. Bu biçimsel yaklaşım, pilotların herhangi bir uçuş için verilebilecek onlarca uyarı ve ikazları etkili bir şekilde anlamasını ve organize etmesini gerektiriyor. Bu da onlara ciddi bir iş yükü getiriyor.

Pilot ve Ulusal Ulaşım Emniyeti Kurulu Başkan Yardımcısı Bruce Landsberg, Güney Carolina’dan Washington, D.C.’ye her uçtuğunda, yüzlerce Notam bülteni aldığını; ancak bunların çoğunun, kendi uçuşlarıyla ilgili olmadığını söylüyor.

Geçen yıl başka bir pilot, NOTAM listesindeki bildirimlerin tamamıyla ilgilenmek zorunda olsam, uçağı havalandırmak için zamanım kalmazdı şeklinde bir sitemde bulunmuştu.

Ocak ayında yaşanan arızadan önceki hafta, Ulusal Ulaştırma Emniyeti Kurulu (NTSB) yetkilileri, Federal Havacılık İdaresi FAA’ye, konuya dair bir mektup yazdı. NTSB’nin mektubunda, FAA’nın NOTAM’ları pilotlar için daha okunabilir ve kullanışlı hale getirme konusunda herhangi bir çalışmasından haberdar olmadığını belirten bir uyarı da yer alıyordu.

Havacılık endüstrisinin en temel amacı, yolcu ya da yüklerin en az risk ile istenen destinasyona sorunsuz şekilde ulaştırılmasıdır. Bu amaçla gerçekleştirilen faaliyetlerin tümü, uçuş emniyeti (safety) ve uçuş güvenliği (security) kavramlarının kapsamına giriyor. Türkçe’de eş anlamlı iki sözcüğe karşılık geldiği için bir anlam karmaşasına neden olan havacılığın 2S’si (safety ve security) birbirleriyle çok farklı şeyler ifade ediyor.

Uçuş Emniyeti

Uçuş emniyeti, “risk” ile ilişkilendirilebilir. Safety kelimesi, tehlikeden uzaklaşmak, olumsuz sonuçlar oluşturabilecek durumların önüne geçmek için riski sıfıra indirmeye yönelik tüm faaliyetleri ifade eder. Bu yüzden havacılık emniyeti (aviation safety) tüm havacılık faaliyetlerinin; bilinen tüm risk faktörlerinden kaçınılarak, kabul edilebilir risk seviyesinde gerçekleşmesi olarak özetlenebilir.

Uçuş Güvenliği

Uçuş güvenliği (security) ise uluslararası sivil havacılığı, kanunsuz eylemlere karşı korumayı amaçlayan çeşitli önlemler olarak tanımlanabilir. Yani havacılık güvenliği (aviation security) doğrudan ve dolaylı olarak havacılık faaliyetlerinin, sabotaj ve terörist saldırılar gibi suç unsuru taşıyan ve bilinçli olarak yaratılmış tehlikelerden korunması ile ilgili faaliyetleri kapsayan bir kavramdır.

Konuyla ilgili detaylı bilgiler için lütfen tıklayınız…