Seyahat planı oluşturmak konusunda çok yetkin olduğunuzu düşünebilirsiniz. Profesyonel bir gezgin olarak, el bagajının en verimli şekilde nasıl hazırlanacağını; kiralık arabalardan tren biletlerine kadar, seyahatin tüm detayları için harika fırsatlar yakalamak konusunda çok maharetli olduğunuzu da düşünebilirsiniz. Ancak bu paketin içine hamileyken seyahat etmeye dair püf noktaları da ekleyin!

Hamile yolcuların uçuşa nasıl hazırlanacağı, el bagajında neler bulundurması gerektiği, uçuşu ne zaman gerçekleştirirse daha iyi olacağı ve daha fazlasını içeren bir rehber ile karşınızdayız. Bu hassas konu için, Houston’da Texas Sağlık Bilimleri Merkezi’ndeki McGovern Tıp Okulu’nda görev yapan Profesör Pamela Berens’in uzman tavsiyelerine başvuracağız…

Hamile Kadın Ne Zaman Seyahat Etmeli veya Etmemeli?

Hamile olmanız dokuz ay boyunca evde oturmanız gerektiği anlamına gelmiyor. Ancak birkaç şeyi aklınızda tutmanız gerekiyor. Berens: “Bulantı ve kusma (sabah bulantısı) yaşıyorsanız, ilk üç aylık dönemde seyahat etmek rahatsız edici olabilir” diyor. “Üçüncü üç aylık dönemde seyahat etmek de özellikle yolculuk uzunsa, fiziksel olarak biraz rahatsız edici olabilir” diye eklemeyi ihmal etmiyor. Kısacası, her hamilelik kendi içinde farklı şartlar barındırıyor olsa da rahat bir seyahat için hamileliğin en iyi dönemi, ikinci üç aylık dönem gibi görünüyor Hamileliğin 37’nci haftasına ulaşıldığında ise (en azından hava yoluyla) seyahat etmeyi bırakmak gerekiyor.

Berens, “Çoğu hava yolu şirketi, hamileliğin 37. haftasına kadar uçmanıza izin veriyor. Ancak bunu da sağlık raporu ile gerçekleştirmeniz gerekiyor. Ayrıntılar için seyahat edeceğiniz havayollarına mutlaka önceden danışın” diyerek, kötü bir sürprizle karşılaşmanın engellenmesini tavsiye ediyor.

İlgili Haber | Uçakta Doğuma Dair Bilmeniz Gerekenler

Hamile yolcuların uçakla seyahati konusunda dünya genelinde kabul edilen belirli kural ve kısıtlamalar bulunuyor. Hamileliğin ilk 28 haftası için yolcunun kendi beyanı esas alınıyor. Daha sonra, tek bebeğe hamile olan yolcularda 28-35 hafta arası uçakla seyahat için, yolcunun kendi doktorundan Uçakla Seyahatinde Sakınca Yoktur ibaresi bulunan bir rapor isteniyor. 2 ya da daha fazla bebeğe hamile olan yolculardan istenen rapor, hamileliğin 28-31. haftalar arasını kapsıyor.

Uçuş Öncesi Yapılması Gerekenler

Uçuş rezervasyonu yapmadan önce doktorunuzla mutlaka konuşmanız gerektiğini söyleyen Berens, sizi ve şimdiye kadarki hamilelik deneyiminizi bilen doktorunuz, ne tür bir seyahatin iyi bir fikir olup olmadığı konusunda size kişiselleştirilmiş tavsiyelerde bulunabilecektir diyor.

Zorlu bir hamilelik durumu varsa, sigorta şirketinizle konuşmak daha da önemli bir ayrıntı olabilir. Seyahat ederken yaşayacağınız olumsuz bir şey olursa, sigorta şirketinizin, komplikasyonlarınızın ayrıntılarını ve doğumunuz veya bebeğiniz için gerekebilecek özel bakım ihtiyaçları gibi herhangi bir özel durumla ilgili planlamayı yapabilmesi için bu oldukça önemli.

Her iki durumu gerçekleştirmiş olsanız bile, uluslararası seyahate çıkmadan önce kendinize birkaç soru sormanız gerekiyor. “Yabancı bir ülkeye seyahat ederken bir komplikasyon yaşarsanız ne olacak? O ülkenin dilini konuşabiliyor musunuz? Tıbbi bakım ne kadar iyi? Yurtdışına seyahat ederken hangi sigorta kapsamına sahipsiniz?  Yabancı bir ülkede prematüre bebek doğuran ve bebek taburcu olana kadar uzun bir süre orada kalmak zorunda kalan; bu süreçte iletişim güçlüğü çeken çok sayıda insan olduğu unutulmamalı!

Yanınıza Ne Almalısınız?

Hamile kadınların seyahate çıkarken yanlarında getirmek isteyebilecekleri pek çok şey vardır. Mide bulantısı önleyici ilaçlar ve kompresyon çoraplarından; bol su ve atıştırmalıklara kadar bu liste zenginleştirilebilir. Ancak birçok kadının düşünmediği şey doğum öncesi kayıtlarıdır.

Berens, “Her ihtimale karşı, seyahat ederken doğum öncesi kayıtlarınıza erişiminiz olduğundan emin olun” diyor. Bu şekilde, evden uzaktayken doğum yaparsanız, yeni hastane veya doktorunuz, hamilelik geçmişinize erişebilir ve gerekli hazırlıkları yapabilir. Doğuma yakın bir tarihte seyahat ediyorsanız, uçuşa uygun olduğunuza dair doktor raporunuzu sakın unutmayın!

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Uluslararası seyahatlerde sokak yemeği yemeye ve yerel suları içmeye alışkınsanız, hamilelik sürecindeki seyahatlerde bu alışkanlıklarınızı törpülemeniz gerekebilir. Berens, şişelenmiş sudan şaşmamak gerektiğini belirtirken; hamileyken gıda kaynaklı ishal benzeri bir hastalık yaşamanın çok tatsız olduğu görüşünde.

İlgili Haber | Uçakta İçebileceğiniz En İyi Şey Nedir?

Yiyecek ve suya ekstra dikkat etmenin yanı sıra, ziyaret ettiğiniz ülkedeki sağlık koşullarına da dikkat etmek gerekiyor. Sivrisinekler tarafından bulaşan Zika virüsü, doğmamış bebeğiniz için çok büyük bir tehlike olabilir. Berens, “Sivrisinek kaynaklı hastalıkların olduğu bölgelerde uzun kollu giysiler ve pantolonlar giyin. Vücudunuzu kapalı tutun. Böcek kovucu kullanın” diyor. Seyahatiniz için rezervasyon yapmadan önce, o ülke veya bölgeye yönelik seyahat tavsiyelerini kontrol etmek her zaman iyi bir fikirdir diye eklemeyi ihmal etmiyor.

Buna ek olarak, tüm hamile gezginlerin – yurtiçi ve yurtdışı – seyahat ederken sağlıklarına ve bedensel işlevlerini yakından takip etmeleri gerek. Berens, “Hamileliğinizin 24. haftasının üzerindeyseniz, kanama, akıntıda değişiklik, artan kasılmalar veya bebeğinizin hareketlerinde azalma gibi durumlar için sürekli tetikte olmalısınız” diyor.

Hamileyken Uçmak

Hava yolculuğu genellikle hamile kadınlar için güvenlidir, ancak uzun mesafeli bir uçuş yapacaksanız, yol boyunca kulaklığınızı takıp koltuğunuzdan kalkmamazlık etmeyin!

Berens, “Gebelik, kan pıhtılaşma riskinin artmasına neden olur. Hava yolculuğu ve uzun süreli hareketsizlik de kan pıhtılaşması riskinizi artırabilir” diyor ve hamile kadınların susuz kalmamalarını, sağlıklı bir dolaşım için uçak içinde birkaç saatte bir hareket etmelerini ve vücutlarını sağlıklı tutmaya özen göstermelerini öneriyor.

Muhtemelen, bacaklarınızı esnetmek için ayağa kalktığınızda tuvaleti de kullanmanız gerekecek. Berens, “Üçüncü trimesterde mesaneniz üzerinde genellikle daha fazla pelvik baskı oluşur. Bu nedenle tuvaleti daha sık kullanmanız gerekebilir” diye uyarıyor.

Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları ile Jinekologlar Birliği (ACOG), çoğu gezginden daha fazla ayağa kalkıp etrafta dolaşması gerekeceği için, hamile kadınların koridor tarafında bir koltuk seçmesini ve ayaklarını, ayak parmaklarını ve bacaklarını sık sık hareket ettirmelerini öneriyor. Rahatınız için gazlı içecekler içmemek, emniyet kemerinizi kalça kemiklerinizin ve karnınızın altına takmak gibi yöntemlere başvurulması gerektiği de söyleniyor.

COVID-19 Sürecinde Akılda Tutulması Gerekenler

COVID-19, seyahatleri herkes için karmaşık hale getirdi. Ancak hamile kadınlar ciddi hastalık riskiyle karşı karşıya. Berens, hamile kadınların seyahate çıkmadan önce aşılarını tamamlamalarını tavsiye ederek, maske, mesafe ve hijyen kurallarına da sonuna kadar riayet edilmesini öneriyor.

İlgili Haber | Uçakta Virüs Bulaşır mı?

Gökyüzünde yaşama merhaba diyen bebekler ile ilgili hepimiz, pek çok konuyu yanlış biliyoruz. Uçakta doğum sürecine dair aklınıza takılan soruların yanıtlarını ve bazı doğru bilinen yanlışları sizin için derledik…

1) Hamile Yolcular Kaç Aylıkken Uçağa Binebilir?

Hamile yolcuların uçakla seyahati konusunda dünya genelinde kabul edilen belirli kural ve kısıtlamalar bulunuyor. Hamileliğin ilk 28 haftası için, yolcunun kendi beyanı esas alınıyor. Daha sonra, tek bebeğe hamile olan yolcularda 28-35 hafta arası uçakla seyahat için, yolcunun kendi doktorundan Uçakla Seyahatinde Sakınca Yoktur ibaresi yer alan bir rapor isteniyor. 2 ya da daha fazla bebeğe hamile olan yolculardan istenen rapor, 28-31. haftalar arasını kapsıyor.

İlgili Haber | Hamile Yolculara Uçuşla İlgili Tavsiyeler

Oysa tüm bu kural ve kısıtlamalara rağmen, ülkemiz de dahil olmak üzere dünyanın her yerinde havada doğum sürprizleri ile karşılaşılabiliyor. Böylesi durumlarda uçaktaki diğer yolcular arasında doktor ya da hemşire gibi sağlık görevlileri bulunuyorsa, kabin ekibi ile beraber doğumun sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilebiliyor. Uçak da en yakın noktaya acil iniş gerçekleştiriyor.

2) Uçakta Doğan Herkes Ücretsiz mi Seyahat Ediyor?

Popüler rivayetler, uçakta doğan bebeklerin hayatları boyunca ücretsiz uçuş aldığını iddia etse de bu bir efsane. Şuana kadar sadece Thai Airways, Asia Pacific Airlines, AirAsia ve Polar Airlines böyle uygulamalara imza attı. Virgin Atlantic ise uçakta seyir esnasında doğan bir bebeğe, 21 yaşına kadar ücretsiz uçuş izni verdi. Virgin Atlantic, Shona isimli uçakta doğan yolcusuna 18. Yaş gününde Avustralya’ya first-class gidiş dönüş bileti verip uçakta ona bir kutlama yaptı ve daha sonra bunu reklam kampanyalarında kullandı.

Filipinli havayolu Cebu Pacific’e ait bir uçakta, Dubai – Manila seferinde dünyaya gelen bir kız çocuğuna ise havayolu tarafından, hayatı boyunca kendi şirketlerinde bedava seyahat etmesi anlamına gelen, 1 milyon mil verildi.

Haziran 2017’de Hindistanlı havayolu Jet Airways’in bir uçuşunda da doğum gerçekleşti. Havayolu, uçakta doğan bebeğe yaşam boyu ücretsiz uçuş sağlayacağını bildirdi.

Uçakta Doğum Yapan Yolcuya Tazminat Davası Açan Havayolu!

Ömür boyu ücretsiz seyahatin aksine, uçakta doğum yaptığı için tazminat davası açılan bir yolcu da var. 2015’te, China Airlines’in Los Angeles uçuşunda doğum yapan Tayvanlı bir anne, uçağın acil iniş yapmasına neden olduğu ve maddi zarar yarattığı gerekçesiyle, havayolu tarafından tazminat davası ile karşı karşıya kaldı.

3) Uçakta Doğan Çocuk Hangi Ülkenin Vatandaşı Oluyor?

Uluslararası uçuşlarda dünyaya gelen bebeğin hangi ülkenin vatandaşı olacağı ise önemli bir soru ya da sorun. Uçuş esnasında dünyaya gelen bebeklerin, dünya vatandaşı olduğu da bir efsaneden ibaret. Uçakta doğum olaylarında, her ülke kendi mevzuatına göre ayrı bir değerlendirme yapıyor. Vatandaşlık hakkı kazanılması konusunda iki temel ilke bulunuyor. İlki Latince ‘jus sanguinis’ yani kan bağına bağlı olarak kazanılan vatandaşlık. (Jus-Hak, Sanguinis-Kan)  Diğer ilke ise ‘jus soli’ yani bir devletin toprakları içerisinde meydana gelen doğumla kazanılan vatandaşlık. (Jus-Hak, Soli: Toprak)  Bazı ülkeler bu prensiplerden birini, bazıları ikisini birlikte uyguluyor. Örneğin pek çok Avrupa ülkesi jus soli ilkesini benimsemiyor ve kendi sınırları içinde doğan bebeklere anne ya da baba o ülkenin vatandaşı değilse vatandaşlık hakkı tanımıyor. Öte yandan, Amerika Birleşik Devletleri -istisnalar olmak suretiyle- jus soli’yi benimsiyor. Bu nedenle kendi sınırları içinde doğan her çocuğa, anne ve babasının vatandaşlığının neresi olduğuna bakmaksızın vatandaşlık hakkı tanıyor.

Türkiye’de Durum Ne?

Ülkemizdeki mevzuatlara göre her iki ilke de uygulanıyor. 5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nda jus sanguinis’e göre, “Türkiye içinde veya dışında Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk Türk vatandaşıdır.” ifadesi yer alırken; jus soli ilkesine göre “Türkiye’de doğan ve yabancı ana ve babasından dolayı doğumla herhangi bir ülkenin vatandaşlığını kazanamayan çocuk, doğumdan itibaren Türk vatandaşıdır.” deniyor.

Ailesi de Vatandaşlık Talep Edebiliyor

Birleşmiş Milletler’in vatansızlığı önlemek için uluslararası düzenlemeleri bulunuyor. Bunlardan bir tanesi 1961 tarihli ‘Vatansızlığın Azaltılmasına Dair BM Sözleşmesi’. Sözleşmeye göre havada doğan bebek, uçağın tescil edildiği ülkenin vatandaşı olarak kabul ediliyor. Örneğin, uçak uluslararası hava sahası üzerinde seyrederken doğum gerçekleşir ve çocuğun anne-babasının vatandaşlığını alması mümkün olmazsa, uçağın tescilli olduğu ülkenin 1961 tarihli sözleşmeye taraf olması halinde ailesi çocuk için bu ülkeden vatandaşlık talep edebiliyor.

4) Uçakta Doğan Çocuğun Doğum Yeri Neresi?

Bir diğer merak edilen konuy uçakta doğan çocuğun, doğum yerinin neresi olduğu. Vatandaşlıkta olduğu gibi doğum yeri konusunda da her ülkenin ve BM’nin coğrafi sınırları belirlemek konusunda farklı prosedürleri var. Birleşmiş Milletler’in Vatansızlığın Azaltılmasına Dair BM Sözleşmesi’ni kabul eden ülkeler için geçerli olan kurala göre, uluslararası yolculuk yapan uçak veya gemilerde gerçekleşen doğumlarda bebek, uçağın ya da geminin kayıtlı olduğu ülkenin sınırları içinde doğmuş sayılıyor. Uçakta meydana gelen doğum olayların bazılarında da bebeğin doğum yeri uçağın indiği ilk ülke olarak kabul ediliyor. Bu tür doğum olaylarının tüm dünyada genel geçer normlar yaratmayı gerektirecek kadar sıklıkta yaşanmaması sebebiyle uluslararası bir mevzuat oluşturma gereği duyulmuyor.

5) Türk Hava Yolları’nda Gerçekleşen Doğum Vakaları

Son dönemde THY uçaklarında yaşanan doğum vakaları şu şekilde:

• Fransız vatandaşı Gineli bir yolcu, Nisan 2017’de THY’nin Konakri-Ouagadougou-İstanbul uçuşunda, kabin personelinin yardımıyla, “Kadiju” isimli kız çocuğu dünyaya getirdi.
• Aralık 2018’de Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin başkenti Kinshasa’dan hareket eden THY uçağındaki Musuamba Mıchoukayembe isimli 21 yaşındaki yolcunun, Nijer hava sahası üzerinde doğum sancıları başladı. Yolcuya ilk müdahaleyi doktor eşi Kayoka Renemukadi yaptı. Doktor eşi ve kabin ekibinin yardımıyla doğumu gerçekleştiren anne ile bebeği, apronda bekletilen ambulansla Yeşilköy’deki hastaneye götürüldü. Baba Renemukadi, oğlunun ismini “Benel” koyduğunu açıkladı. Ailenin İstanbul’dan ABD’nin San Francisco kentine uçuş rezervasyonu bulunuyordu.
• Ağustos 2021’de Afganistan’dan yapılan tahliye uçuşlarında da bir bebek dünyaya geldi. İngiltere için çalışan Afgan vatandaşları, tahliye için ilk olarak Dubai’ye götürüldü. Dubai’deki Afganları İngiltere’ye götürmek için Türk Hava Yolları, tahliye seferi yaptı. Dubai-Birmingham seferini yapan uçakta, Afganistan vatandaşı 26 yaşındaki Soman Noori doğum yaptı. Uçakta doktor bulunmadığı için Türk kabin ekiplerinin desteğiyle gerçekleşen doğumda, Baba TajMoh Hammat ve anne Soman Noori üçüncü çocuklarının ismini Havva koydu. Tedbir amaçlı Kuveyt’e inen uçak gerekli kontrollerin ardından bebek ve ailesiyle birlikte Birmingham seyahatini sürdürdü. Uçuş Birmingham’da son buldu.
• 27 Eylül 2021’de Türk Hava Yolları’nın İstanbul-Chicago seferini yapan uçağında Faslı hamile yolcu, bir erkek bebek dünyaya getirdi. Bebeğe Almahtı adı verildi. Beyin cerrahı Op. Dr. Feridun Kubilay, ABD’de okuyan çocuklarını görmek için bindiği uçakta gerçekleşen doğumda, kabin ekibine destek oldu.
• 5 Eylül 2022’de THY’nin TK-1991 sefer sayılı Manchester uçuşunda yolculuk eden Nijeryalı yolcu Nweke Ifeoma, uçaktaki doktor yolcu ve kabin ekiplerinin yardımıyla bir kız bebek dünyaya getirdi. Uçak Viyana Havalimanı’na acil iniş yaptı.

Uçakta Doğdu Kabin Memuru Oldu!

Erkan Geldi’nin hikayesi ise oldukça farklı. 1990 yılında Türk Hava Yolları uçağında yaşama merhaba diyen Erkan Geldi, o günden sonra da havacılıktan hiç kopmadı. Erkan Geldi, 24’üncü yaş gününde THY’de kabin memuru olarak işe başladı.

]]>