UPS MD-11 Kazasında Yorgunluk Çatlaklarına Dair Kanıtlar Bulundu

4 Kasım 2025’te, UPS’e ait McDonnell Douglas MD-11 uçağı, Louisville (SDF) Havalimanı’ndan kalkış sırasında  düştü. Üç pilotun hayatını kaybettiği kazada, yerde de 11 kişi yaşamını yitirdi.

Kaza görüntülerinin kısa sürede ortaya çıkmasıyla, sol motorun kalkış esnasında uçaktan ayrıldığı ve sol kanatta büyük bir yangın başladığı anlaşılmıştı. Bu durum, kokpit ekibini uçağı kontrol etme şansı kalmayacak bir noktaya getirdi.

Kazadan iki haftadan kısa bir süre sonra Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB), ön raporunu yayımladı ve birçok kişinin beklediği bulguları doğruladı.

NTSB Ön Raporu: Sol Pylon Bağlantısında Yorgunluk Çatlakları

Rapora göre, motoru kanada bağlayan sol pylon arka bağlantı pimi (aft mount lug) üzerinde belirgin yorgunluk çatlakları tespit edildi.

NTSB’ye göre:

Yapılan ilk temizlik sonrası, sol pylon arka bağlantı pimi kırık yüzeylerinde yorgunluk çatlakları ile beraber aşırı yük nedeniyle oluşan kırıklar tespit edildi. Hem iç hem de dış kırık yüzeylerinde, arka pimin yatak bölgesinin ön yüzle birleştiği noktada yorgunluk çatlakları görüldü. Ön pimin iç kırık yüzeyinde de yorgunluk çatlakları tespit edildi. Ön pimin dış kırık yüzeyinde ise tamamen aşırı yüke bağlı bir kırık meydana gelmişti.

Bu bulgular, motorun neden ayrıldığını büyük ölçüde açıklıyor.

Şimdi kritik soru şudur:
Bu yorgunluk çatlaklarına ne sebep oldu?

  • Uçağın bakımları eksiksiz yapılmıştı.
  • Yani sorun, bakım programının yetersizliği mi, uçağın çok fazla çevrim yapmış olması mı, yoksa yapısal bir tasarım faktörü mü?

ABD’deki tüm MD-11 uçakları bu olaydan sonra yere indirildi. Bundan sonra bu uçakların tekrar uçup uçmayacağı belirsiz.

NTSB, 1979’daki AA191 Kazası ile Benzerlikleri Doğruladı

Bu kazanın hemen ardından birçok uzman, olayı ABD tarihinin en ölümcül hava kazası olan 1979 American Airlines Uçuş 191 faciasına benzetmişti.

O uçakta da McDonnell Douglas üretimi DC-10 kullanılıyordu (MD-11’in bir önceki nesli). Sol motor kalkış sırasında ayrılmış, uçak birkaç saniye içinde düşmüştü.

NTSB, raporunda bu benzerliği resmi olarak kabul etti ve AA191 kazasına atıfta bulundu:

25 Mayıs 1979’da, American Airlines Uçuş 191 Chicago O’Hare Havalimanı’ndan kalkışı sırasında sol motor ve pylon yapısı kanattan ayrılmış, uçak 325 ft’e tırmandıktan sonra sola doğru kontrolsüzce yatmış ve düşmüştür. 271 yolcu ve mürettebat hayatını kaybetmiş, yerde iki kişi ölmüştür.

MD-11 kazasında yaşananların bu denli benzer olması, havacılık dünyasında büyük endişe yaratmış durumda.

Sonuç: Motor Ayrılmasının Nedeni Bulundu, Ama Asıl Soru Hâlâ Açık

NTSB’nin ön raporu şunları net şekilde ortaya koyuyor:

  • Sol motorun kanattan ayrılmasının nedeni: pylon bağlantısındaki yorgunluk çatlakları
  • Bu ayrılma yangına ve kontrol kaybına yol açtı
  • Pilotların uçağı kurtarma ihtimali yoktu

Şimdi tüm gözler şu kritik soruda:

👉 Bu yorgunluk çatlaklarına ne sebep oldu ve mevcut bakım programı neden bunu tespit edemedi?

NTSB’nin hızlı, şeffaf ve kapsamlı çalışması ise dikkat çekiyor. Sadece iki hafta içinde bu kadar detay öğrenilmişken, Hindistan’da düşen Air India Uçuş 171 kazasıyla ilgili hâlâ net bilgiler yok.

adbanner