Airbus A350-1000ULR, Melbourne’den Toulouse’a gerçekleştirdiği 24 saat 24 dakikalık uçuşta 23.155 kilometre kat ederek Boeing 777-200LR’nin 2005 yılından bu yana elinde tuttuğu mesafe rekorunu geride bıraktı. Guinness Dünya Rekorları tarafından tanınan uçuş, Qantas’ın 2027’de başlatmayı planladığı aktarmasız Sidney-Londra seferleri için geliştirilen uçağın menzil kabiliyetini gösterdi.
Airbus, Qantas’ın Project Sunrise programı kapsamında geliştirilen A350-1000ULR (Ultra Long Range) uçağıyla ticari yolcu uçakları için uçuş mesafesi rekorunu kırdı. Avrupalı uçak üreticisinin 9 Kasım’da duyurduğu rekora göre A350-1000ULR, 27-28 Temmuz tarihlerinde Avustralya’nın Melbourne kentinden Fransa’nın Toulouse kentine gerçekleştirdiği uçuşta 12.503 deniz mili (23.155 kilometre) mesafe katetti. Toplam 24 saat 24 dakika süren uçuş, Boeing 777-200LR’nin Kasım 2005’te kırdığı ve 21 yıldır koruduğu rekoru geride bıraktı.
Airbus’ın açıklamasına göre uçuş verileri, Uluslararası Havacılık Federasyonu (FAI) ve uçuş takip platformu Flightradar24 tarafından bağımsız olarak doğrulandı. Bu doğrulamanın ardından uçuş, Guinness Dünya Rekorları tarafından ticari yolcu uçağıyla gerçekleştirilen en uzun mesafeli uçuş olarak tanındı. Airbus Ticari Uçaklar CEO’su Lars Wagner, 12.503 deniz millik kesintisiz uçuşla A350-1000ULR’nin tasarlandığı görevi yerine getirebilecek menzil kabiliyetinin kanıtlandığını belirtti.
Rekor uçuşu, Qantas’ın Avustralya ile Avrupa ve Kuzey Amerika arasında aktarmasız seferler başlatmayı hedeflediği Project Sunrise programı açısından da önem taşıyor. Avustralyalı havayolu, ilk A350-1000ULR uçağını Nisan 2027’de teslim almayı ve Sidney-Londra hattındaki aktarmasız uçuşlarını aynı yılın ekim ayında başlatmayı planlıyor. Uçağın daha sonraki aşamada Sidney-New York JFK hattında da kullanılması hedefleniyor.
A350-1000ULR’nin 24 Saatlik Rekor Uçuşu Nasıl Gerçekleşti?
A350-1000ULR, AIB35LR çağrı koduyla Melbourne Havalimanı’ndan kalkış yaptıktan sonra Sidney üzerinden geçerek Pasifik Okyanusu boyunca kuzeydoğu yönünde ilerledi. Uluslararası tarih değiştirme çizgisini aşan uçak, Los Angeles yönüne devam etti ve ardından Kuzey Amerika ile Atlantik Okyanusu üzerinden Avrupa’ya ulaştı. Flightradar24 tarafından yayımlanan uçuş verilerine göre rota, Birleşik Krallık üzerinde özellikle iki noktadan geçecek şekilde planlandı. Bunlardan ilki, uçağın Rolls-Royce Trent XWB-97 motorlarının üretildiği Derby tesisi, diğeri ise Londra Heathrow Havalimanı oldu. A350-1000ULR, bu noktaların üzerinden geçtikten sonra Toulouse’a yönelerek uçuşunu tamamladı.
Rekor uçuşunda Airbus ve Qantas’tan beş pilot, yedi Airbus mühendisi ve Uluslararası Havacılık Federasyonu’ndan bir temsilci olmak üzere toplam 13 kişi bulunuyordu. Airbus’ın açıklamasına göre üç kıta ve iki okyanusu kapsayan yolculuk sırasında uçaktakiler iki gün doğumu ve iki gün batımına tanıklık etti. Uçuşun amacı yalnızca mümkün olan en uzun mesafeyi katetmek değildi. Airbus, Qantas’ın gelecekte gerçekleştirmeyi planladığı ultra uzun menzilli operasyonların uçuş süresi ve işletme koşullarını da değerlendirdi.
Test kapsamında, Qantas’ın öngörülen en uzun uçuşlarını temsil etmek üzere 23 saatlik bir block time koşulunun karşılanması gerekiyordu. Havacılıkta block time, uçağın park pozisyonundan hareket etmesiyle başlayıp varış noktasında yeniden park etmesine kadar geçen süreyi ifade ediyor. Dolayısıyla bu süre, uçağın yalnızca havada geçirdiği zamandan farklı olarak yerdeki hareketleri de kapsıyor. Rekorun değerlendirilmesinde kullanılan uçuş süresi ile havayolunun operasyon planlamasında esas alınan block time arasındaki ayrım da bu nedenle önem taşıyor.
A350-1000ULR, rekor uçuşundan önce Toulouse’dan Melbourne’e yaklaşık 19 saat süren bir test uçuşu gerçekleştirmişti. Melbourne-Toulouse dönüş uçuşu ise Flightradar24 üzerinde büyük ilgi gördü. Platformun verilerine göre uçuş 3.652.947 kez takip edildi. Flightradar24 tarihinde bu rakamı aşan tek uçuşun, Kraliçe II. Elizabeth’in naaşını taşıyan son uçuş olduğu belirtildi.
Boeing 777-200LR’nin 2005 Yılındaki Rekoru Geride Kaldı
Airbus’ın yeni rekorundan önce ticari yolcu uçaklarında en uzun mesafeli uçuş rekoru Boeing 777-200LR’ye aitti. Boeing, Kasım 2005’te Hong Kong’dan Londra’ya gerçekleştirdiği uçuşta 11.664 deniz mili mesafe katetmişti. Pasifik ve Atlantik okyanusları üzerinden doğu yönünde gerçekleştirilen uçuş 22 saat 42 dakika sürmüş ve uzun menzilli ticari uçakların kabiliyetleri açısından önemli bir gösterim olmuştu.
Airbus A350-1000ULR’nin Melbourne-Toulouse uçuşu, Boeing 777-200LR’nin 21 yıllık rekorunu 839 deniz mili (yaklaşık 1.554 kilometre) aşmış oldu. Böylece ticari yolcu uçakları için kaydedilen en uzun mesafeli uçuş rekoru Airbus’a geçti. Bununla birlikte rekor uçuşunun özel olarak planlanmış bir test operasyonu olduğu, düzenli tarifeli yolcu seferleriyle aynı operasyonel koşulları temsil etmediği unutulmamalı. Qantas’ın Project Sunrise programı ise bu menzil kabiliyetinin ticari yolcu taşımacılığında kullanılmasını hedefliyor.
A350-1000ULR’nin Menzili Nasıl Artırıldı?
Airbus, A350-1000ULR’nin standart A350-1000’e kıyasla yaklaşık 1.000 deniz mili daha fazla menzil sunmasını sağlayan başlıca değişikliğin, uçağın yapısına entegre edilen ilave arka merkez yakıt tankı olduğunu açıkladı. Bu düzenleme, uçağın daha fazla yakıt taşımasına imkân tanıyarak çok uzun mesafeli rotalarda kesintisiz operasyon gerçekleştirmesini amaçlıyor. Qantas için geliştirilen ULR versiyonunun, yolcuları ara iniş yapmadan 22 saate kadar sürebilen uçuşlarda taşıması planlanıyor.
Qantas, Project Sunrise programı için 12 adet A350-1000ULR siparişi verdi. Airbus’ın açıklamasına göre havayolunun diğer uzun menzilli hatlarında kullanılmak üzere 12 adet standart A350-1000 siparişi de bulunuyor. Avustralyalı havayolu, Project Sunrise için tercih ettiği uçak tipini 2019 yılında açıklamış ve Airbus A350-1000’ü seçmişti. Programın temel hedefi, Sidney ile Londra ve New York gibi uzak merkezler arasında aktarma ihtiyacını ortadan kaldırmak.
Airbus Ticari Uçaklar CEO’su Lars Wagner, menzil artışını verimli ve ekonomik açıdan uygulanabilir olarak nitelendirdi. Ancak şirketin 9 Kasım tarihli açıklamasında A350-1000ULR’nin yakıt tüketimine veya işletme maliyetlerine ilişkin sayısal veriler paylaşılmadı. Bu nedenle rekor uçuşu uçağın menzil kabiliyetini doğrulasa da Qantas’ın planlanan hatlarda elde edeceği ticari performansın değerlendirilmesi için gerçek operasyon verilerinin açıklanması gerekecek.
Qantas A350-1000ULR Uçaklarında 238 Yolcu Taşıyacak
Qantas, 22 saate kadar sürebilecek uçuşlarda yolcu konforunu artırmak amacıyla A350-1000ULR uçaklarını 238 koltuklubir kabin düzeniyle hizmete alacak. Havayolunun açıkladığı yerleşime göre uçakta altı First Class, 52 Business Class, 40 Premium Economy ve 140 Economy koltuğu bulunacak. Uzun menzilli operasyonlara yönelik hazırlanan kabin tasarımında yolcuların dinlenme, hareket etme ve uçuş boyunca konforlarını koruma ihtiyaçlarına odaklanılıyor.
First Class bölümünde ayrı yatak ve yatırılabilir koltuk bulunan özel süitler kullanılacak. Business Class kabinindeki süitlerde ise sürgülü kapılar yer alacak. Qantas, Premium Economy ile Economy kabinleri arasında yolcuların uçuş sırasında hareket edebileceği ortak bir esneme alanı da oluşturacak. Havayoluna göre bu alan, seyahat sınıfından bağımsız olarak tüm yolcuların kullanımına açık olacak.
Özel hareket alanında destek tutamakları, yönlendirmeli esneme egzersizleri, ikramlar ve su tüketimini kolaylaştıran bir istasyon bulunacak. Qantas ayrıca Sidney Üniversitesi araştırmacılarıyla birlikte uzun uçuşların yolcular üzerindeki etkilerini azaltmaya yönelik kabin aydınlatması ve yemek servisi programları geliştirdi. Bu düzenlemelerle yolcuların uzun seyahat süresine ve zaman dilimi değişikliklerine daha kolay uyum sağlaması hedefleniyor.
Economy kabininde 3-3-3 koltuk düzeni korunacak. Toplam 140 ekonomi koltuğunun 42’si ise Economy Plus olarak sunulacak. Qantas’ın açıklamasına göre Economy Plus koltuklarında 34 inçlik (yaklaşık 86,4 santimetre) koltuk aralığı bulunacak. Bu yolculara öncelikli uçağa biniş ve baş üstü bagaj dolaplarına öncelikli erişim gibi ek hizmetler de sağlanacak.
Sidney-Londra Uçuşlarının Ekim 2027’de Başlaması Planlanıyor
Qantas, Project Sunrise kapsamında ilk aktarmasız Sidney-Londra seferini Ekim 2027’de başlatmayı hedefliyor. Havayolu, bu hatta QF1 ve QF2 uçuş numaralarını kullanmayı planlıyor. İlk A350-1000ULR uçağının Nisan 2027’de teslim alınması beklenirken Sidney-Londra uçuşlarının biletlerinin Şubat 2027’de satışa çıkarılması öngörülüyor.
Qantas’ın hesaplamalarına göre aktarmasız Sidney-Londra uçuşu, mevcut aktarmalı seferlere kıyasla yolculuk süresini dört saate kadar kısaltabilecek. Havayolunun 1947 yılında başlattığı Avustralya-Birleşik Krallık uçuşlarının yedi ara durakla yaklaşık dört gün sürmesi, uzun menzilli havacılıkta geçen yıllar içinde kaydedilen ilerlemeyi gösteriyor. Yeni A350-1000ULR operasyonlarıyla aynı iki şehir arasında herhangi bir ara iniş yapılmadan yolcu taşınması hedefleniyor.
Aktarmalı seyahati tercih eden yolcular için mevcut Sidney-Singapur-Londra hizmeti de devam edecek. Qantas, bu seferleri QF5 ve QF6 uçuş numaralarıyla gerçekleştirmeyi sürdürecek. Böylece havayolu, Sidney-Londra hattında hem aktarmasız hem de Singapur üzerinden aktarmalı seyahat seçeneği sunacak. Aktarmasız uçuşların bilet fiyatları henüz açıklanmadığı için yolcuların zaman tasarrufu karşılığında ne kadar ek ücret ödeyeceği bilinmiyor.
Sidney-New York Aktarmasız Uçuşları 2028’de Başlayacak
Project Sunrise programının diğer önemli hattı olan Sidney-New York JFK seferlerinin ise 2028 yılının ortalarında başlaması planlanıyor. Qantas’ın mevcut takvimine göre bu hattaki aktarmasız uçuşların rezervasyonları Ağustos 2027’de açılacak. Havayolu, Sidney-New York arasındaki kesintisiz yolculuğun yaklaşık 18 saat süreceğini ve mevcut en hızlı seyahat seçeneğine kıyasla yaklaşık üç saatlik zaman tasarrufu sağlayacağını belirtiyor.
Qantas, hem Londra hem de New York hatları için açıklanan tarihlerin uçak teslimatlarına, gerekli düzenleyici onaylara ve sertifikasyon süreçlerine bağlı olduğunu vurguluyor. Bu nedenle ilk ticari uçuşların kesin başlangıç tarihleri, A350-1000ULR uçaklarının teslimat ve hizmete giriş süreçlerinin tamamlanmasının ardından netleşecek.
Airbus’ın 23.155 kilometrelik rekor uçuşu, A350-1000ULR’nin uzun menzil kabiliyetini ortaya koyarken Qantas’ın Project Sunrise programındaki teknik hazırlıkların da önemli bir aşamasını oluşturuyor. Havayolunun planlanan takvimi uygulayabilmesi halinde Sidney-Londra ve Sidney-New York hatlarında aktarmasız uçuşlar, Avustralya’nın Avrupa ve Kuzey Amerika ile hava ulaşımında yeni bir seçenek haline gelecek.
