18 YAŞINDAKİ GENÇ HAVA TRAFİĞİNİ NASIL ELE GEÇİRDİ?
21 Temmuz 2025’te, Kolombiya’nın başkentinde bulunan ve ülkenin en yoğun havalimanı olan Bogota El Dorado’da büyük bir havacılık skandalı yaşandı.
El Dorado kontrol kulesinde görevli bir hava trafik kontrolörü, 18 yaşındaki oğlunu kuleye çıkardı ve sistemlerin başına oturttu. Yaklaşık 1 saat boyunca, gökyüzünde seyir halindeki pilotlarla telsiz üzerinden doğrudan iletişime geçen genç adam, iddialara göre pilotlara en az 20 kez talimat verdi. Wamos Air’a ait Bogota-Buenos Aires seferi yapacak Airbus A330 uçağına kalkış iznini veren de bu genç adam oldu.
Yaşanan durum, ülkenin sivil havacılık otoritesi Aerocivil’in kurallarının açıkça ihlal edilmesi anlamına geliyor. Mevzuata göre, hava trafik kontrol hizmetlerinde resmi görevliler dışındaki hiç kimse, iletişim ekipmanlarını kesinlikle kullanamaz.
Olayın ortaya çıkmasının ardından, 2 hava trafik kontrolörünün lisansı askıya alındı, 5 kontrolör hakkında disiplin soruşturması başlatıldı. Soruşturma dosyası Kolombiya Başsavcılığı’na da sevk edildi.
Aerocivil, olayın havacılık emniyeti kurallarına aykırı olduğunu; ancak aktif uçuş operasyonlarının tehlikeye girmediğini duyurdu. Yapılan açıklamada yaşanan olayın, yolcuların, mürettebatın ve sistem operatörlerinin kendilerine duyduğu güveni ciddi şekilde sarstığına vurgu yapılırken; görevlerini mevcut düzenlemelere bağlılık ve uyumla yerine getiren hava trafik kontrolörlerinin genel davranışlarını yansıtmadığı belirtildi.
Olayın ifşa olmasının nedeni ise genç adamın kontrol kulesinden pilotlara talimat verdiği ve yetkisiz olarak hava sahasını yönettiği anların videosunu TikTok’ta paylaşmasıydı. Bu olay, “sosyal medyada etkileşim almak için akılalmaz riskler alma” konusundaki en çarpıcı örneklerden biri olarak hafızalara kazındı.
Kulede görevli baba, olayın oğlunun hava trafik kontrolörlüğü seçme sürecinde olduğunu ve şansını artırmak için ‘uygulamalı eğitim’ amacıyla bu hareketi yaptıklarını söyledi. Ancak Aerocivil yetkilileri, bu savunmanın kabul edilemez olduğunu ve böyle bir yaklaşımın havacılığın sıfır tolerans emniyet kültürü ile çeliştiğini vurguladı.
Yaşanan olay, akıllara havacılık tarihindeki korkunç kazalardan birini akıllara getirdi. 23 Mart 1994’te Moskova-Hong Kong seferi yapan Aeroflot Havayolları’na ait Airbus A310 uçağında görevli yardımcı pilot Yuroslav Vladimirovich Kudrinsky, 15 yaşındaki oğlu Eldar ve 12 yaşındaki kızı Yana’yı uçuş sırasında kokpite aldı. Bu hareket, o dönem için normal ve yasaldı. Fakat normal olmayan şey, Yuroslav’ın uçağın kontrollerini de çocuklarına vermesiydi. 15 yaşındaki Eldar’ın, yanlışlıkla otopilotu devre dışı bırakması nedeniyle, stall adı verilen anormal duruma giren uçak, pilotlar tarafından kurtarılamadı ve bir dağa çarptı. Uçaktaki 63 yolcu ve 12 mürettebatın tamamı hayatını kaybetti.
HAVACILIK SEKTÖRÜ TRUMP’IN GÜMRÜK VERGİSİNDEN MUAF!
ABD ile Avrupa Birliği arasında imzalanan yeni ticaret anlaşmasının en büyük kazananı havacılık sektörü oldu.
27 Temmuz’da ABD Başkanı Donald Trump ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İskoçya’da bir araya gelerek, iki ekonomik dev arasında ticari tarifeleri düzenleyen çerçeve anlaşmayı duyurdu.
Avrupa’dan ABD’ye ithal edilen bazı ürünler için %15 oranında gümrük vergisi uygulanması hayata geçirilmiş olsa da uçaklar ve uçak parçaları, tamamen vergiden muaf tutuldu.
Anlaşma kapsamında “stratejik ürünler” olarak sınıflandırılan bazı kategorilerde sıfıra sıfır tarife uygulanmasına karar verildi. Tüm uçaklar ve uçak bileşenleri de bu kategoriye dahil edildi.
Havacılık sektörünün tamamı, Trump yönetimi ile Avrupa Komisyonu’nun, havacılığın küresel ticaret ve bağlantılılık açısından oynadığı kritik rolü anlamış olmalarından duydukları memnuniyeti dile getirdi.
Uzun süredir havacılık sektörünün, bu tür bir uluslararası anlaşmada tarifeden muaf tutulması bekleniyordu. Anlaşmayla birlikte şirketler için maliyetlerde ciddi bir azalma ve yatırım planlamasında öngörülebilirlik sağlanacak. Bu hamlenin havacılık sektörünün içinde bulunduğu türbülanslı dönemde, işletmelerin plan ve yatırım yapabilmesi için hayati önem taşıdığı düşünülüyor.
Anlaşmanın teknik detaylarının tamamlanmasının ardından, resmi olarak imzalanması ve yürürlüğe girmesi bekleniyor.
UÇAK MOTORU TEDARİK KRİZİ BÜYÜYOR!
Avrupalı uçak üreticisi Airbus, yılın ilk yarısına ilişkin finansal sonuçları duyurdu. Airbus, motor tedarikinde yaşanan aksamalara rağmen, 2025 yılı için belirlediği 820 uçaklık teslimat hedefini koruduğunu açıkladı. Üretimi tamamlanmış ancak motorları takılmamış 60 uçağın fabrika sahasında park halinde beklediği doğrulandı.
Airbus CEO’su Guillaume Faury, Nisan 2025’te motor bekleyen uçak sayısının 17 olduğunu söylemişti. Bu sayı Haziran ayında 40’a, Temmuz sonu itibariyle ise 60’a yükseldi.
Başlangıçta sorunlar sadece CFM International tedarik zincirinde yaşanıyordu. Ancak artık Pratt & Whitney motorlarında da tedarik sıkıntısı yaşandığı biliniyor.
Faury, 2025 yılı için belirlenen, 820 adet teslimat hedefine ulaşmanın kolay olmayacağını söyledi. Teslimatların, yılın son çeyreğine yoğunlaşacak şekilde planlandığını duyurdu. AB ile ABD arasında, havacılık ile ilgili sıfıra sıfır gümrük vergisi kararının da memnuniyet verici olduğunu belirtti.
2025’in ilk yarısında Airbus, kârını %85 artırarak 1.7 milyar dolara; gelirlerini %3 artırarak 33 milyar dolara yükseltti. Avrupalı üretici 2025’in ilk yarısında 494 uçak siparişi aldı. İptal ve dönüşümler hesaba katıldığında, yılın ilk yarısında 402 net yeni uçak siparişi alındı. Şirket, 2024’ün ilk yarısını 327 sipariş ile kapatmıştı.
Airbus, 2025’in ilk 6 aylık döneminde müşterilerine, 41 adet A220, 232 adet A320 ailesi, 12 adet A330 ve 21 adet A350 olmak üzere, toplam 306 ticari uçak teslim etti. Teslimat sayısı, geçen yılın aynı döneminde teslim edilen 323’ün biraz altında kaldı.
Airbus’ın gelecek dönem planlamasında da A320 ailesi uçaklarının, aylık üretim hedefi 2027’de 75 uçak; A330 için üretim hedefi 2029’da aylık 5 uçak; A350 için, 2028 hedefi: aylık 12 uçak ve A220 için, Spirit AeroSystems kaynaklı sıkıntılar nedeniyle 2026 için aylık üretim hedef 14 uçak olarak belirlenmiş durumda.
AVRUPA BİRLİĞİ EL BAGAJINDAKİ SIVI KISITLAMASINI KALDIRIYOR!
Avrupa Birliği, uçakla seyahat eden yolcular için en can sıkıcı kurallardan biri olan el bagajında sıvı taşıma kısıtlamalarını nihayet gevşetmeye başlıyor. Bazı havalimanlarında, kabin bagajında 100 ml sıvı sınırı kaldırılıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte yolcular, güvenlik kontrolünden geçerken 2 Litre’ye kadar sıvı taşıyabilecek. Ancak uygulamanın detayları son derece karmaşık. Bu yüzden önümüzdeki günlerde, yolcular için büyük bir kafa karışıklığı oluşacağı tahmin ediliyor.
Sıvı kısıtlamasının kaldırılması için, havalimanında Smiths Detection markalı yeni nesil tarama cihazlarının kurulu olması, ilgili ülke ve havalimanının bu esnekliğe onay vermesi gerekiyor. Yani henüz “her yerde geçerli” bir kural değişikliği söz konusu değil.
Şu anda AB üye ülkeleri arasında bulunan Almanya, Avusturya, Çekya, Hollanda, İspanya, İsveç, İrlanda, İtalya, Kıbrıs Rum Kesimi, Letonya, Litvanya, Malta, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan’da, toplam 700 adet yeni nesil cihaz kurulmuş durumda. Halihazırda test edilen ekipmanlar AB onayını alır almaz, diğer üye devletlerin havalimanları da bu listeye kademeli olarak eklenecek.
Dikkat edilmesi gereken önemli bir detay ise aynı havalimanın farklı terminalleri arasında bile kuralların değişebilir olduğu. Örneğin: Milano Linate Havalimanı’nda Terminal 1 sıvı kısıtlamalarını kaldırırken, Terminal 2 hâlâ eski kurallar aynen geçerli.
Kısacası önümüzdeki süreçte: “Giderken bu sıvıları yanıma aldım ama dönüşte çöpe gitti” cümlesini çok sık duyacağız gibi görünüyor.
Yolculara uçuştan önce seyahat edecekleri havalimanlarının web sitesinden veya havayolundan, sıvı kısıtlaması kuralları ile ilgili güncel durumu kontrol etmeleri tavsiye ediliyor.
AJET’İN YENİ UÇUŞ NOKTALARI!
Avrupa’da uçtuğu destinasyon sayısını artırmaya devam eden AJet, diplomasinin başkenti Cenevre’ye, Ankara’nın ardından, İstanbul’dan da uçmaya başladı. İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı’ndan Cenevre Cointrin Havalimanı’na ilk sefer 1 Ağustos’ta gerçekleştirildi. İstanbul-Cenevre hattında, haftada 4 gün olarak başlayan karşılıklı seferler, 1 Ekim itibarıyla ise haftanın her günü yapılacak. Ajet, Ankara Esenboğa Havalimanı’ndan Cenevre’ye Çarşamba ve Cumartesi olmak üzere haftada 2 gün sefer düzenliyor.
Öte yandan AJet, Orta Doğu’daki uçuş ağını da genişletmeye devam ediyor. Havayolu, Suriye’nin başkenti Şam’dan sonra tarihi ve kültürel merkezi Halep’i de uçuş ağına ekledi. İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı’ndan Halep Uluslararası Havalimanı’na ilk sefer 2 Ağustos’ta gerçekleştirildi. AJet yolcularını taşıyan uçak 2 saat süren uçuşun ardından Halep Havalimanı’nda bir havacılık geleneği olarak su takı ile karşılandı. AJet’in İstanbul – Halep seferleri haftada 7 gün karşılıklı düzenlenecek.
İSTANBUL HAVALİMANI VE SABİHA GÖKÇEN REKORA DOYMUYOR!
İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı, yaz aylarında rekor üstüne rekor kırıyor. 27 Temmuz’da, Sabiha Gökçen’de yolcu ve uçuş trafiğinde 7 rekor birden kırıldı. Havalimanında bir günde toplam 157 bin 630 yolcuya hizmet verilirken toplam yolcu ve toplam uçuş sayısıyla birlikte dış hat gelen ve giden yolcu, gelen uçuş sayısı, dış hat toplam uçuş ve yolcu sayısında da rekor kırıldı.
27 Temmuz’da dış hatlar gelen yolcu sayısı 44 bin 446; uçuş sayısı da 237 olarak gerçekleşti. Dış hatlar giden yolcu sayısı ise 43 bin 499 oldu. Dış hatlardaki günlük yolcu sayısı 87 bin 945 olarak gerçekleşti. Dış hatlar toplam uçuş sayısı ise 475 olarak kayıtlara geçti.
İGA İstanbul Havalimanı ise 25 Temmuz’da toplam 271.836 yolcuya hizmet vererek Avrupa’da bir gün içerisinde en fazla yolcu ağırlayan havalimanı unvanını kazandı. Aynı gün içerisinde İGA İstanbul Havalimanı’nda 134.750 geliş ve 137.086 gidiş yolcusu kayda geçti. Bu başarıyla birlikte, daha önce 30 Haziran 2024 tarihinde 268.000 yolcuyla bu alandaki liderliği elinde bulunduran Londra Heathrow Havalimanı’nın rekoru geride bırakılmış oldu.İGA İstanbul Havalimanı, yalnızca yolcu trafiğiyle değil, aynı zamanda uçuş yoğunluğuyla da dikkat çekiyor. 18 Temmuz’da gerçekleştirilen 1.695 hava trafik hareketiyle, havalimanının açılışından bu yana en yüksek günlük uçuş sayısına ulaşıldı.
