Haziran 2025’te, Ahmedabad’dan (AMD) kalkıştan kısa bir süre sonra düşen Air India’ya ait Boeing 787-8, 260 kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Uçağın her iki motorunun da kalkıştan saniyeler sonra güç kaybetmesi ve ön raporda yakıt kesme anahtarlarının kalkıştan hemen sonra manuel olarak kapatıldığının belirtilmesi, kazaya ilişkin şüpheleri daha da artırmıştı.
Aradan aylar geçmiş olmasına rağmen kamuoyuna neredeyse hiçbir yeni bilgi verilmedi. Soruşturma, kamuya açık şekilde adeta kilitlenmiş görünüyor. Ancak perde arkasında yaşananlara dair yeni bilgiler, durumun çok daha gergin bir hâl aldığını ortaya koyuyor.
NTSB ve AAIB Arasında Büyük Gerilim
Wall Street Journal’ın haberine göre, Hindistan’ın Kaza Araştırma Bürosu (AAIB) tarafından yürütülen soruşturmaya, uçağın ABD’de üretilmiş olması nedeniyle ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) de destek veriyor. Ancak iki taraf arasında ciddi anlaşmazlıklar yaşandığı ortaya çıktı.
ABD’li yetkililer, Hindistan tarafının kazanın gerçek nedenini gizlemeye çalıştığından ve bazı bulguları dikkate almadığından endişe ediyor.
NTSB’nin mevcut değerlendirmesine göre bulgular, kaptan pilotun motorları kapattığını ve uçağı kurtarmaya yönelik herhangi bir çaba göstermediğini işaret ediyor. Öte yandan Hindistan hükümetinin kazayı pilot hatasına bağlamak yerine, mekanik arıza senaryosunu öne çıkarmaya çalıştığı iddia ediliyor.
Kasım 2025’te Hindistan Yüksek Mahkemesi’nin, kaptan pilotun suçlanamayacağına hükmetmesi ve “kötü niyetli” raporları reddetmesi de bu tartışmayı daha karmaşık hâle getirdi.
Soruşturmanın İlk Günlerinde İddia Edilenler
WSJ’ye göre soruşturmanın ilk aşamalarında yaşananlar şöyle:
- AAIB Başkanı, NTSB temsilcilerine “Biz üçüncü dünya ülkesi değiliz, sizin yapabildiğiniz her şeyi yapabiliriz” dedi.
- ABD’li araştırmacıların enkazın fotoğraflarını çekmesi yasaklandı; bazı parçalar incelenmeden önce taşındı.
- Hindistan tarafı kara kutu verilerini küçük bir kasaba olan Korwa’da analiz etmek istedi; NTSB ise güvenlik nedeniyle bunun Yeni Delhi’de veya Washington’da yapılmasında ısrar etti.
- ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, NTSB ekibini Delhi’de havaalanında durdurarak Hindistan’ın ayarladığı askerî uçuşa binmelerini engelledi ve veri analizinin nerede yapılacağı konusunda Hindistan’a ultimatom verdi.
- AAIB bazı kritik incelemeleri ardışık ve yavaş bir yöntemle yürütmekte ısrar etti; NTSB ise olası donanımsal bir sorun nedeniyle 787 filosunun yere çekilmesini gerektirebilecek durumlar için hızlı, geniş kapsamlı bir inceleme istedi.
Soruşturma Siyasi Bir Sürece mi Dönüşüyor?
Uçak kazası incelemelerinin en önemli amacı, havacılık güvenliğini artırmak ve benzer kazaların tekrarını önlemektir. Ancak Air India 171 kazasında süreç giderek teknik olmaktan çıkıp siyasi bir tartışmaya dönüşüyor.
Kokpit ses kaydına dair bilgiler sınırlı şekilde paylaşılmış durumda. Şimdiye kadar bilinenlere göre:
- Kalkıştan saniyeler sonra yakıt kesme anahtarları biri kapandıktan sadece bir saniye sonra diğeri kapatıldı.
- Yardımcı pilot, kaptana “Neden motorları kapattın?” diye sordu.
- Kaptan “Ben kapatmadım” yanıtını verdi.
- Yardımcı pilot burnu kaldırmaya çalışırken kaptan müdahale etmedi.
Hindistan tarafı ise yakıtın kendiliğinden kesilmesine yol açan, şimdiye kadar benzeri görülmemiş bir mekanik arıza ihtimali üzerinde duruyor.
Kamuoyuyla paylaşılmayan en kritik detaylardan biri ise şu: Kokpit ses kaydında yakıt kesme anahtarlarının hareket sesi duyuluyor mu?
Bu anahtarlar oldukça gürültülü çalıştığı için, kaydedilmiş olması son derece olası. Sesi duyuluyorsa pilot müdahalesini inkâr etmek neredeyse imkânsız. Duyulmuyorsa bu, pilotların suçsuzluğunu güçlendirecek önemli bir bulgu olabilir.
Sonuç
Air India’nın 787 kazasına ilişkin soruşturma, şeffaflık eksikliği ve ABD-Hindistan arasındaki ciddi görüş ayrılıkları nedeniyle büyük tartışma yaratmış durumda. ABD tarafı kazanın pilot müdahalesinden kaynaklandığına inanmaya devam ederken, Hindistan tarafı alternatif senaryolarda ısrarcı.
Kamuoyunda artan endişe, sürecin Mısır Havayolları 990 kazasındaki gibi tartışmalı bir yöne evrilebileceği yönünde.
